Reklama

Edukacja oparta na dowodach, czyli „Przewodnik po strategiach edukacyjnych”

Instytut Badań Edukacyjnych udostępnił „Przewodnik po strategiach edukacyjnych”. Narzędzie to pozwala nauczycielom i dyrektorom oceniać skuteczność metod nauczania na podstawie rzetelnych dowodów naukowych, kosztów wdrożenia oraz wiarygodności danych.

Publikacja: 21.02.2026 15:19

Edukacja oparta na dowodach, czyli „Przewodnik po strategiach edukacyjnych”

Foto: FotoDax / Adobe Stock

Tekst powstał we współpracy z Wydawnictwami Szkolnymi i Pedagogicznymi SA.

Nie każda dobra intencja daje dobre efekty. Nie każda popularna metoda naprawdę pomaga uczniom się uczyć. W świecie przeładowanym modami edukacyjnymi, szkoleniami „cud” i gotowymi receptami, coraz trudniej odróżnić to, co działa, od tego, co tylko dobrze brzmi. Na pewno pomocny będzie materiał przygotowany w IBE.

Czytaj więcej

Prace domowe po nowemu? Propozycje zespołu ekspertów IBE

„Przewodnik po strategiach edukacyjnych” to polska adaptacja międzynarodowego narzędzia Teaching and Learning Toolkit, stworzonego przez Education Endowment Foundation – organizację, która od lat pomaga szkołom przekładać wyniki badań naukowych na codzienną praktykę. W Wielkiej Brytanii korzysta z niego ponad 80 proc. szkół, a samo narzędzie funkcjonuje już w dziewięciu krajach na świecie.

Teraz – dzięki pracy Instytutu Badań Edukacyjnych – nauczyciele i dyrektorzy w Polsce dostają jego wersję dostosowaną do krajowych realiów. Bez prostych recept, za to z solidnym zapleczem badawczym.

Reklama
Reklama

Co naprawdę działa w szkole?

Sednem „Przewodnika” jest uporządkowany zestaw strategii nauczania i organizacji pracy szkoły, ocenionych na podstawie tysięcy badań z różnych krajów. Obok metod uznawanych za wysoce skuteczne znajdują się również takie, które – mimo popularności – przynoszą niewielkie efekty, a czasem wręcz mogą szkodzić.

Każda strategia została opisana z trzech perspektyw, kluczowych z punktu widzenia szkoły:

• skuteczność – jaki jest przeciętny wpływ danej strategii na postępy uczniów,

• koszt wdrożenia – nie tylko finansowy, ale też organizacyjny i czasowy,

• wiarygodność dowodów – czyli na ile solidne i jednoznaczne są wyniki badań, na których oparto ocenę.

To ważna zmiana perspektywy. Zamiast pytać „czy to się komuś udało?”, szkoła może zapytać: „jakie są średnie efekty, ile to naprawdę kosztuje i jak pewne są te wnioski?”.

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

IBE zaprasza do wysłuchania publicznego i zbierania opinii na temat nowych podstaw programowych

Narzędzie do rozmowy, nie lista poleceń

Twórcy „Przewodnika” wyraźnie podkreślają: to nie jest katalog gotowych rozwiązań ani instrukcja obsługi szkoły. Narzędzie pokazuje uśrednione efekty strategii stosowanych w różnych systemach edukacyjnych i kontekstach społecznych. Dlatego kluczowe pozostają trzy elementy, których nie da się zastąpić żadnym rankingiem – rzetelna diagnoza punktu wyjścia, realistyczna ocena zasobów szkoły i profesjonalny osąd nauczycieli i dyrektorów.

„Przewodnik” nie odpowiada na pytanie: co dokładnie zrobić jutro na tej konkretnej lekcji. Pomaga jednak zadać lepsze pytania i świadomie wybrać te działania, które – według badań – mają największą szansę przynieść efekt w danych warunkach.

Do czego może się przydać w praktyce?

Z narzędzia można korzystać na wiele sposobów: podczas rady pedagogicznej, w zespołach przedmiotowych, przy planowaniu pracy z klasą, a także w dyskusjach o rozwoju zawodowym nauczycieli czy kierunkach pracy całej szkoły. Może stać się wspólnym językiem rozmowy o jakości nauczania – opartym nie na przekonaniach, lecz na dowodach.

Nauczyciele
Szkoła na Nowo. Barbara Nowacka o reformie, zarobkach i pracach domowych
Materiał Promocyjny
Rekordy sprzedaży i większy magazyn w Duchnicach
Nauczyciele
Podcast „Szkoła na nowo”: Ile pracują nauczyciele i ile im za to płacimy?
Nauczyciele
Polka wśród finalistów „nauczycielskiego Nobla”. Kim jest Ewa Drobek?
Nauczyciele
Nadgodziny do wypłaty także wtedy, gdy lekcje nie doszły do skutku
Materiał Promocyjny
Dove Self-Esteem: Wsparcie dla nastolatków
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama