Okres dojrzewania to jeden z najtrudniejszych momentów w życiu młodego człowieka. Nastolatkowie mierzą się wówczas nie tylko ze zmianami fizycznymi i emocjonalnymi, ale także z narastającą presją społeczną i rówieśniczą. Oczekiwania dotyczące wyglądu, popularności wśród rówieśników, „idealnego” życia i sukcesu są obecne niemal w każdym środowisku – w szkole, w relacjach z rówieśnikami, a przede wszystkim w przestrzeni cyfrowej. To właśnie w okresie nastoletnim silnie kształtuje się samoocena, poczucie własnej wartości i relacja z własnym ciałem – fundamenty, które mają wpływ na dalsze życie młodych ludzi.

Współcześni nastolatkowie dorastają w świecie nieustannych porównań. Platformy społecznościowe, algorytmy, filtry i zdjęcia poddane retuszowi sprawiają, że młodzi ludzie od najmłodszych lat konfrontują się z wyidealizowanymi wzorcami wyglądu, które często nie mają nic wspólnego z rzeczywistością. Presja, by sprostać tym standardom, prowadzi do frustracji, wstydu, a w wielu przypadkach do obniżonej samooceny i pogorszenia dobrostanu psychicznego.

Presja dorastania i kryzys samooceny. Dlaczego nastolatki potrzebują realnego wsparcia

Skala problemu jest poważna. Globalne badania Dove Global Girls Beauty and Confidence Report pokazują, że ponad 50 proc. dziewcząt w wieku 10–13 lat ma niską samoocenę związaną z wyglądem, a wiele z nich rezygnuje z aktywności, które lubią, z obawy przed oceną innych. Co trzecia dziewczynka deklaruje, że czuje się gorzej ze sobą po kontakcie z treściami na platformach społecznościowych.

Problem ten jest widoczny również w Polsce. Badania realizowane przez Ipsos i Kantar wskazują, że aż 80 proc. nastolatek deklaruje brak pewności siebie, 67 proc. dziewczynek chciałoby wyglądać jak influencerki, a co druga nastolatka czuje, że nie spełnia standardów piękna promowanych w mediach społecznościowych. Te dane pokazują, że presja wyglądu i porównywanie się z innymi stały się codziennym doświadczeniem młodych ludzi, wpływając negatywnie na ich samopoczucie i zdrowie psychiczne.

Dodatkowym wyzwaniem ostatnich lat jest dynamiczny rozwój sztucznej inteligencji. Obrazy generowane przez AI coraz częściej pojawiają się w mediach i na platformach społecznościowych, tworząc nierealistyczne wizerunki „idealnych” twarzy i sylwetek. Nie tylko dla nastolatków, ale także dla nas dorosłych granica między rzeczywistością a cyfrową iluzją bywa trudna do rozpoznania. To zjawisko jeszcze silniej wzmacnia presję wyglądu, idealnego życia, nietuzinkowych pasji i poczucie, że jesteśmy w efekcie „niedoskonali” – i że ta „niedoskonałość” jest czymś złym.

Dove Self-Esteem: Wsparcie dla nastolatków

Na te wyzwania odpowiada program Dove Self-Esteem – globalna inicjatywa edukacyjna, której celem jest wspieranie dzieci i młodzieży w budowaniu pozytywnej samooceny, odporności psychicznej i krytycznego myślenia wobec przekazów dotyczących wyglądu i społecznych oczekiwań. Program został uruchomiony w 2004 r., w czasach przed okresem dynamicznego rozwoju platform społecznościowych, ale, jak widać, nie tylko wyprzedził zmiany, które nadeszły później, ale także w sposób dynamiczny reaguje na nowe wyzwania. Działania podejmowane są w oparciu o zlecane instytucjom badawczym raporty dotyczące nastolatków w Polsce i na świecie, w tym nastawienia do zmian społecznych, ekonomicznych, ekologicznych (jak np. rozwój sztucznej inteligencji). Dzisiaj Dove Self-Esteem to największa na świecie inicjatywa edukacyjna skoncentrowana na wzmacnianiu poczucia własnej wartości wśród młodych ludzi.

Do tej pory program Dove Self-Esteem dotarł do ponad 137 milionów dzieci i nastolatków w 153 krajach, a jego globalnym celem jest objęcie wsparciem 250 milionów młodych ludzi do 2030 roku. W Polsce program realizowany jest od 2018 roku i do tej pory objął ponad 270 tysięcy uczniów szkół podstawowych. Bezpłatne lekcje warsztatowe, przygotowane we współpracy z psychologami, edukatorami i organizacjami społecznymi, koncentrują się na realnych wyzwaniach codzienności nastolatków: presji rówieśniczej, wyglądzie, relacjach, toksycznych treściach w sieci oraz budowaniu zdrowej samooceny. Uczniowie uczą się doceniać siebie, budować poczucie sprawczości i rozwijać odporność psychiczną. Przeprowadzane w szkołach lekcje wzmacniają młodych ludzi, by wierzyli w siebie i korzystali z własnych kompetencji. Nie dążyli do wyidealizowanych wzorców, a dbali o własne potrzeby i o siebie.

Program jest rozwijany we współpracy z partnerami społecznymi. W ostatnich edycjach, we współpracy z Digital University, Fundacją UNAWEZA oraz Fundacją Kosmos dla Dziewczynek, wprowadzono nowe lekcje poświęcone m.in. krytycznemu myśleniu, relacjom online i offline oraz wpływowi technologii na samoocenę. Pokazują one, że pozytywny obraz siebie i zdrowe relacje społeczne wzajemnie się wzmacniają i stanowią fundament dobrostanu młodych ludzi.

Jak podkreśla Joanna Orzechowska, Head of Marketing & Media Personal Care Unilever: Program edukacyjny Dove Self-Esteem to znacznie więcej niż inicjatywa. To długofalowa inwestycja w przyszłość młodego pokolenia. Działając od ponad 20 lat, w 153 krajach, dotarliśmy do 137 milionów nastolatków, wzmacniając ich poczucie wartości i wiarę we własny potencjał, a naszym celem jest objęcie programem 250 milionów młodych osób do 2030 roku. W świecie kształtowanym przez algorytmy, nadmiar treści i sztuczną inteligencję prawdziwą przewagą stają się samoakceptacja, pewność siebie, odporność psychiczna oraz świadomość własnej wartości. Naszym celem nie jest jedynie reagowanie na zmiany kulturowe, lecz świadome kształtowanie postaw i wzmacnianie potencjału młodego pokolenia. To wizja, w której kolejne pokolenia wchodzą w dorosłość z siłą, sprawczością i odwagą”.

Materiał Promocyjny