Nowelizacja tworzy ramy prawne dla szeroko zakrojonej reformy podstawy programowej, nad którą od miesięcy pracuje Ministerstwo Edukacji Narodowej wspólnie z Instytutem Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytutem Badawczym. Celem zmian jest dostosowanie szkoły do wyzwań współczesności: nauczanie ma być bardziej elastyczne, praktyczne i nastawione na rozwój kompetencji, a nie tylko przekazywanie wiedzy encyklopedycznej.
Nowa filozofia nauczania
Zgodnie z założeniami projektu, w podstawach programowych przedszkoli i szkół zamiast sztywnych treści nauczania i długich list wymagań szczegółowych pojawią się „efekty uczenia się” oraz wymagania dotyczące doświadczeń edukacyjnych. Oznacza to odejście od nauki opartej na zapamiętywaniu i odtwarzaniu informacji na rzecz rozwijania krytycznego myślenia, rozumienia świata i sprawczości uczniów.
Reforma ma przynieść m.in.:
• jasne i mierzalne określenie celów kształcenia i efektów uczenia się,
• większy nacisk na umiejętności, kreatywność i samodzielność uczniów,
• większą spójność między przedmiotami i większą elastyczność dla nauczycieli,
• połączenie wysokiego poziomu wiedzy przedmiotowej z kształtowaniem kompetencji społecznych i praktycznych.
„Chcemy, by szkoła była przyjazna i wymagająca, dawała wiedzę, ale też uczyła działania i współpracy. Uczeń ma nie tylko wiedzieć, co myśleć, ale przede wszystkim jak myśleć” – podkreślają przedstawiciele resortu edukacji.
Czytaj więcej
Już za rok uczniów czeka duża zmiana – od września 2026 roku w życie wejdzie nowa podstawa programowa języka polskiego dla klas IV–VIII szkoły pods...
Harmonogram zmian
Nowa podstawa programowa będzie wdrażana etapami:
• od 1 września 2026 r. – w wychowaniu przedszkolnym oraz w szkołach podstawowych (klasy I i IV),
• od 1 września 2027 r. – w szkołach ponadpodstawowych: liceach, technikach, szkołach branżowych I stopnia i szkołach policealnych,
• w pozostałych klasach dotychczasowe podstawy programowe będą obowiązywać do końca cyklu kształcenia.
W projekcie przewidziano także przywrócenie kwietniowego terminu egzaminu ósmoklasisty – począwszy od roku szkolnego 2026/2027.
Czytaj więcej
Spływające, choć wciąż wstępne dane pokazują, że w niektórych regionach uczniowie - zwłaszcza ci starsi - masowo rezygnują z zajęć z edukacji zdrow...
Konsultacje i współpraca
Założenia „Kompasu Jutra” zostały opracowane w toku szerokich konsultacji społecznych, w których udział wzięli nauczyciele, eksperci, organizacje pozarządowe i środowiska akademickie. W ich efekcie wypracowano wspólne cele i kierunki zmian, mające uczynić polską szkołę bardziej nowoczesną, otwartą i skuteczną w przygotowywaniu młodych ludzi do życia w dynamicznie zmieniającym się świecie.
Nowelizacja przyjęta dziś przez rząd jest pierwszym etapem procesu legislacyjnego. Po skierowaniu projektu do Sejmu rozpoczną się prace parlamentarne, a następnie – po uchwaleniu ustawy – faza szczegółowego opracowania i testowania nowych podstaw programowych.
Reforma „Kompas Jutra” ma być – jak zapowiada Ministerstwo Edukacji – największą od kilkunastu lat zmianą w polskiej szkole, łączącą wysokie wymagania z nowoczesnym podejściem do uczenia się.
Tekst powstał we współpracy z Wydawnictwami Szkolnymi i Pedagogicznymi SA
