Tekst powstał we współpracy z Wydawnictwami Szkolnymi i Pedagogicznymi SA
Nowa podstawa programowa, powrót przyrody, obowiązkowa edukacja zdrowotna, zakaz korzystania ze smartfonów w podstawówkach, nowe zasady prac domowych i zmiany na szkolnych stołówkach. Rok szkolny 2026/2027 rozpoczyna jedną z największych zmian w polskiej edukacji w ostatnich latach. Nie wszystko zmieni się jednak od razu. Sprawdzamy, co dokładnie czeka uczniów od września.
Rok szkolny 2026/2027 przynosi początek reformy programowej nazwanej „Reforma26. Kompas Jutra”. Zmieniają się zasady korzystania z telefonów, prace domowe, część przedmiotów i organizacja nauki. Do szkół wchodzi obowiązkowa edukacja zdrowotna, zmieniają się również zasady żywienia dzieci. W szkołach ponadpodstawowych pojawiają się nowe możliwości związane z maturą.
Czytaj więcej
Minister edukacji podpisała rozporządzenia wprowadzające reformę „Kompas jutra”. Od września 2026 roku szkoły podstawowe i przedszkola przejdą na n...
Co ważne, nie wszyscy uczniowie odczują te zmiany w takim samym stopniu. Reforma programowa będzie wprowadzana etapami, a w pierwszym roku obejmie przede wszystkim klasy I i IV szkoły podstawowej.
Największa zmiana dopiero się zaczyna
Najważniejszą zmianą jest rozpoczęcie wdrażania nowej podstawy programowej. Reforma ma przesunąć akcent z zapamiętywania dużej liczby informacji na rozwijanie kompetencji, samodzielności i umiejętności wykorzystywania wiedzy w praktyce.
W programach pojawią się m.in. doświadczenia edukacyjne, tydzień projektowy i moduły tematyczne, które mają ułatwiać łączenie wiedzy z różnych przedmiotów. Nowe rozwiązania mają także wzmacniać rolę nauczyciela w planowaniu procesu nauczania.
Ale na pełne efekty reformy trzeba będzie poczekać. Od 1 września 2026 r. nowa podstawa obejmie klasy I i IV szkoły podstawowej. W kolejnych latach będą do niej przechodziły następne roczniki. Od września 2027 r. zmiany zaczną być wprowadzane również w szkołach ponadpodstawowych, począwszy od klas pierwszych.
Przez kilka lat szkoła będzie więc funkcjonowała w dwóch systemach jednocześnie.
Czytaj więcej
Od 1 września 2026 r. wejdą w życie nowe ramowe plany nauczania MEN. Kluczowe zmiany to obowiązkowa edukacja zdrowotna, dwugodzinne bloki lekcyjne...
Przyroda wraca do klas IV–VI
Jedną z najbardziej widocznych zmian będzie powrót przyrody do klas IV–VI szkoły podstawowej.
Uczniowie będą mieli trzy godziny przyrody tygodniowo, z czego co najmniej dwie mają być prowadzone w bloku. Chodzi o to, aby na tym etapie edukacji poznawali świat przyrody całościowo, zanim w klasie VII pojawią się osobne przedmioty: biologia, chemia, fizyka i geografia.
Zmieni się również edukacja obywatelska. Stopniowo będzie ona zastępowała wiedzę o społeczeństwie. W klasach IV–VI technikę zastąpią natomiast zajęcia praktyczno-techniczne.
Dla uczniów oznacza to nie tylko nowe nazwy przedmiotów, ale przede wszystkim zmianę sposobu organizacji nauki.
Smartfon zostaje w domu albo w szkolnym depozycie
To prawdopodobnie zmiana, którą uczniowie odczują najbardziej.
Od 1 września w szkołach podstawowych zacznie obowiązywać ustawowy zakaz korzystania z telefonów komórkowych oraz innych urządzeń pozwalających na komunikację czy nagrywanie obrazu i dźwięku. Zakaz obejmie nie tylko lekcje, ale również przerwy i inne zajęcia organizowane przez szkołę. Dotyczy zarówno szkół publicznych, jak i niepublicznych.
Nie oznacza to jednak całkowitego zakazu posiadania telefonu. Przepisy przewidują wyjątki. Z urządzenia będzie można skorzystać m.in. wtedy, gdy jest ono potrzebne do realizacji zajęć, pilnego kontaktu z rodzicem albo ze względu na stan zdrowia, niepełnosprawność lub szczególne potrzeby ucznia.
Co ważne, licealiści i uczniowie techników nie zostaną objęci takim ustawowym zakazem. Zasady korzystania ze smartfonów w szkołach ponadpodstawowych określą same szkoły w swoich statutach.
To będzie więc jeden z największych eksperymentów polskiej szkoły: sprawdzenie, czy można stworzyć przestrzeń edukacyjną, w której telefon przestaje być stałym elementem życia ucznia.
Czytaj więcej:
Od września w szkołach podstawowych zaczną obowiązywać nowe zasady korzystania przez uczniów z telefonów i innych urządzeń elektronicznych. Gdzie p...
Pro
Prace domowe: mniej, ale nie „zero”
Koniec z pracami domowymi? Nie do końca.
Od 1 września zmienią się zasady dotyczące zadań domowych w klasach IV–VIII. Nauczyciele nie będą mogli zadawać uczniom do domu prac praktyczno-technicznych. Oznacza to koniec obowiązkowych makiet, wycinanek, wyszywanek czy innych podobnych projektów wykonywanych po lekcjach. Takie zadania mają być realizowane podczas zajęć, pod opieką nauczyciela.
Pisemne prace domowe pozostają możliwe, ale są nieobowiązkowe. Mają służyć utrwalaniu, rozwijaniu albo praktycznemu zastosowaniu treści, które zostały już omówione podczas lekcji.
I pojawia się istotna nowość: jeśli uczeń zdecyduje się taką pracę wykonać, nauczyciel musi ją sprawdzić i przekazać informację zwrotną. W określonych warunkach szkoła może również dopuścić możliwość podwyższenia rocznej oceny za wykonywanie takich nieobowiązkowych prac. Musi to jednak wynikać ze statutu szkoły i obowiązujących w niej zasad oceniania.
To rozwiązanie ma być próbą pogodzenia dwóch oczekiwań: ograniczenia przeciążenia uczniów i pozostawienia przestrzeni tym, którzy chcą dodatkowo ćwiczyć i utrwalać materiał.
Czytaj więcej
Minister Edukacji podpisała rozporządzenie zmieniające zasady oceniania uczniów od 1 września 2026 r. Pisemne prace domowe w klasach IV–VIII pozost...
Edukacja zdrowotna będzie obowiązkowa
Od nowego roku szkolnego edukacja zdrowotna stanie się przedmiotem obowiązkowym.
Program obejmie zagadnienia dotyczące m.in. zdrowia fizycznego i psychicznego, aktywności fizycznej, odżywiania, zdrowia społecznego, bezpieczeństwa cyfrowego i profilaktyki uzależnień.
Nieobowiązkowy pozostanie natomiast moduł dotyczący zdrowia seksualnego. O udziale w nim będą decydowali rodzice, a w przypadku pełnoletniego ucznia – on sam.
To właśnie ten element reformy będzie zapewne jednym z najbardziej dyskutowanych zarówno w szkołach, jak i wśród rodziców.
Czytaj więcej
Od 1 września edukacja zdrowotna będzie dla uczniów obowiązkowa - z wyjątkiem modułu o zdrowiu seksualnym. Ten pozostanie fakultatywny, dla chętny...
Nowa „ocena” nie będzie oceną
W szkołach pojawi się również ocena funkcjonalna ucznia. Jej nazwa może być myląca, ponieważ nie chodzi o kolejną ocenę w dzienniku ani stopień z konkretnego przedmiotu.
Ocena funkcjonalna ma opisywać, jak dziecko funkcjonuje w środowisku szkolnym. Pod uwagę będą brane m.in. sfera poznawcza, emocjonalna, społeczna i motoryczna. Informacje mają być zbierane na podstawie obserwacji ucznia i jego codziennej pracy.
Taką ocenę trzeba będzie przygotować w przypadku ucznia kierowanego do poradni psychologiczno-pedagogicznej przed wydaniem przez poradnię orzeczenia.
To zmiana, która przesuwa uwagę z samego wyniku nauczania na pytanie, jakiego wsparcia konkretny uczeń potrzebuje, aby móc skutecznie się uczyć.
Czytaj więcej
Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało projekt zmian dotyczących egzaminów klasyfikacyjnych i poprawkowych, oceny zachowania oraz prac domowy...
Więcej zmian na szkolnych stołówkach
Reforma wychodzi również poza klasy.
Od września obowiązywać będą nowe zasady żywienia dzieci i młodzieży. W szkolnych posiłkach ma być więcej warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych i żywności pochodzenia roślinnego. Raz w tygodniu w ramach obiadu ma pojawić się obowiązkowa potrawa roślinna, a co najmniej dwa razy w tygodniu zupa ma być przygotowywana na wywarze warzywnym. Ograniczona zostanie także ilość dodawanych cukrów w napojach przygotowywanych na miejscu.
Woda ma być podstawowym napojem podawanym dzieciom i młodzieży.
Dla ucznia oznacza to zmianę bardzo konkretną: nowe zasady mogą być widoczne nie tylko w zeszycie czy planie lekcji, ale również na talerzu.
Czytaj więcej
Resort zdrowia przypomniał, że od 1 września zaczną obowiązywać zmiany w zasadach żywienia przedszkolaków i uczniów. W ich jadłospisach obok mięsa...
Państwowy eDziennik. Czy będzie pilotaż?
MEN planuje również uruchomienie pilotaż bezpłatnego państwowego eDziennika.
Według informacji, pilotaż ma rozpocząć się 22 września 2026 r. i objąć wybrane szkoły publiczne i niepubliczne oraz szkoły artystyczne realizujące kształcenie ogólne. Nie jest to jednak jeszcze rozwiązanie przesądzone – prezydent zawetował ustawę, dzięki której pilotaż miał się odbyć. Nie wiadomo, czy MEN i Ministerstwo Cyfryzacji zdecydują się na jakieś inne rozwiązanie
Ewentualny pilotaż nie będzie oznaczał, że od września wszystkie szkoły w Polsce będą musiały zrezygnować z obecnych dzienników elektronicznych.
Czytaj więcej
W sumie siedem ustaw trafiło na biurko Karola Nawrockiego, a z nich cztery zostały podpisane. Trzy ustawy, które zawetował prezydent, dotyczą państ...
Matura 2027 z nowymi możliwościami
Zmiany czekają również maturzystów.
Wiosną 2027 r. po raz pierwszy będzie można zdawać pisemny egzamin z języka łacińskiego jako języka obcego, biznesu i zarządzania oraz historii tańca. Biznes i zarządzanie oraz historia tańca będą zdawane na poziomie rozszerzonym, natomiast język łaciński jako język obcy – na poziomie podstawowym.
To niewielka liczbowo zmiana, ale ważna dla uczniów planujących dalszą edukację w konkretnych dziedzinach.
Czytaj więcej
Biznes i zarządzanie pojawiło się w szkołach ponadpodstawowych we wrześniu 2023 roku, zastępując podstawy przedsiębiorczości. Teraz przedmiot wykon...
Nowe zawody. Szkoła zawodowa bliżej rynku pracy
Zmiany obejmą również szkolnictwo branżowe i techniczne. Od nowego roku możliwe będzie kształcenie w 11 nowych zawodach.
Na liście znalazły się m.in. technik cyberbezpieczeństwa, technik optoelektroniki, technik optyki okularowej, technik agroogrodnictwa, technik architektury krajobrazu i arborystyki oraz nowe zawody związane z ogrodnictwem i florystyką.
To odpowiedź na zmieniający się rynek pracy i próbę dostosowania oferty szkół zawodowych do nowych potrzeb gospodarki.
Czytaj więcej
Jednym z najważniejszych elementów działalności BCU są branżowe szkolenia zawodowe. To specjalistyczne formy kształcenia skoncentrowane na konkretn...
Pierwszy krok, nie koniec reformy
Rok szkolny 2026/2027 nie przynosi więc jednej zmiany, lecz cały pakiet nowych zasad. Część z nich uczniowie odczują od razu – jak ograniczenie korzystania z telefonów, nowe zasady prac domowych czy zmiany w przedmiotach. Inne, przede wszystkim nowa podstawa programowa, będą wprowadzane stopniowo przez kilka kolejnych lat.
Największym wyzwaniem nie będzie jednak samo wejście w życie nowych przepisów. Będzie nim ich codzienne stosowanie. Nawet najlepiej zaprojektowana reforma nie zmieni szkoły samymi zapisami w rozporządzeniach. Ostatecznie o tym, czy nowe rozwiązania poprawią jakość edukacji, zdecydują nauczyciele, dyrektorzy, uczniowie i rodzice.
Jedno jest pewne: od września polska szkoła zaczyna kolejny etap zmian. I tym razem będzie to zmiana widoczna w klasie, na przerwie i w domu.
