Tekst powstał we współpracy z Wydawnictwami Szkolnymi i Pedagogicznymi S.A.
Minister Edukacji podpisała nowe rozporządzenie dotyczące oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów. Zmiany, które wejdą w życie 1 września 2026 r., dotyczą m.in. prac domowych, oceny zachowania oraz zasad przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych i poprawkowych. Choć największą uwagę przyciągają nowe regulacje dotyczące zadań wykonywanych w domu, zakres zmian jest znacznie szerszy.
Praca domowa nadal nieobowiązkowa, ale może mieć znaczenie dla oceny
To właśnie przepisy dotyczące prac domowych budzą największe zainteresowanie. Nowe regulacje nie przywracają jednak obowiązkowych prac domowych w klasach IV–VIII szkoły podstawowej. Pisemne zadania nadal będą nieobowiązkowe i nie będzie można wystawić za ich wykonanie oceny.
MEN doprecyzowało natomiast, czemu mają służyć takie prace. Mają pomagać w utrwalaniu, rozwijaniu lub praktycznym stosowaniu treści, które zostały wcześniej zrealizowane podczas lekcji. Każda wykonana przez ucznia pisemna praca domowa będzie musiała zostać sprawdzona przez nauczyciela, a uczeń powinien otrzymać informację na jej temat.
Czytaj więcej
Ważą się losy powrotu prac domowych. Instytut Badań Edukacyjnych do końca września ma w tej sprawie przedstawić Ministerstwu Edukacji Narodowej rek...
Nowością jest również możliwość powiązania prac domowych z oceną roczną. Szkoła będzie mogła wprowadzić rozwiązanie, zgodnie z którym wykonywanie nieobowiązkowych prac pisemnych będzie dawało uczniowi możliwość podwyższenia rocznej oceny klasyfikacyjnej. Nie stanie się to jednak automatycznie. Taka możliwość musi zostać przyjęta przez szkołę i zapisana w statucie, w szczegółowych warunkach i sposobie oceniania wewnątrzszkolnego.
Jednocześnie zniknie możliwość zadawania uczniom klas IV–VIII praktyczno-technicznych prac domowych do wykonania w czasie wolnym od zajęć. Oznacza to więc dalsze ograniczenie tego rodzaju zadań, a nie powrót do zasad obowiązujących przed zmianami z 2024 r.
Co zmieni się w ocenianiu zachowania?
Nowe rozporządzenie porządkuje również zasady wystawiania ocen zachowania. MEN określiło dziewięć podstawowych obszarów, które mają być brane pod uwagę przy ustalaniu śródrocznej i rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania.
Należą do nich m.in. wywiązywanie się z obowiązków ucznia, szacunek wobec innych osób, odpowiedzialność za własny rozwój, przestrzeganie norm społecznych, kultura języka, dbałość o bezpieczeństwo i zdrowie, umiejętność współpracy oraz zaangażowanie w życie klasy, szkoły i lokalnej wspólnoty. Wśród kryteriów znalazł się również szacunek dla własnego narodu i ojczyzny oraz tradycji i kultury innych narodów.
To ważna zmiana, ponieważ ocena zachowania ma w większym stopniu opierać się na jasno określonych obszarach funkcjonowania ucznia, a nie tylko na ogólnym wrażeniu dotyczącym jego postawy.
Egzaminy: więcej jasnych reguł
Rozporządzenie doprecyzowuje także organizację egzaminów klasyfikacyjnych, poprawkowych oraz sprawdzianu wiadomości i umiejętności. Co do zasady mają one odbywać się stacjonarnie w szkole, do której uczeń został przyjęty, w bezpośredniej obecności komisji. Podczas egzaminów nie będzie można korzystać z urządzeń telekomunikacyjnych, z wyjątkiem urządzenia wyposażonego w aplikację służącą do monitorowania stanu zdrowia ucznia.
Określono także minimalny czas trwania egzaminów z jednego przedmiotu: 30 minut w klasach I–III szkoły podstawowej, 45 minut w klasach IV–VIII oraz 60 minut w szkołach ponadpodstawowych. W przypadku egzaminu klasyfikacyjnego uczeń będzie mógł zdawać maksymalnie z trzech przedmiotów jednego dnia.
Czytaj więcej
Projekt nowelizacji rozporządzenia o ocenianiu uczniów wprowadza stacjonarną formę egzaminów poprawkowych oraz nowe kryteria oceny zachowania. Zmia...
W szczególnych sytuacjach, związanych ze stanem zdrowia lub niepełnosprawnością ucznia, egzamin będzie mógł odbyć się poza szkołą, np. w domu lub szpitalu. Będzie to wymagało wniosku ucznia albo jego rodziców oraz zgody dyrektora.
Nie tylko oceny. Zmiany także w technikach
Nowe przepisy wprowadzają również rozwiązanie dotyczące uczniów technikum i branżowej szkoły I stopnia. Jeżeli program kształcenia w danym zawodzie przewiduje naukę jazdy pojazdem silnikowym, uczeń będzie mógł zostać zwolniony z organizowanych przez szkołę zajęć przygotowujących do uzyskania prawa jazdy, jeśli przedstawawi zaświadczenie o ukończeniu takiego szkolenia poza szkołą.
Od kiedy nowe zasady?
Większość zmian zacznie obowiązywać 1 września 2026 r. Wyjątkiem są nowe regulacje dotyczące egzaminów klasyfikacyjnych, poprawkowych oraz sprawdzianu wiadomości i umiejętności – te zaczną obowiązywać dopiero 1 września 2027 r.
Największą zmianą widoczną z perspektywy ucznia i rodzica będzie więc nowe podejście do prac domowych. Nie oznacza ono jednak ich całkowitego powrotu ani całkowitego zniesienia. Pisemne zadania w klasach IV–VIII pozostają dobrowolne, ale nauczyciel będzie musiał je sprawdzić, a szkoła może zdecydować, że ich systematyczne wykonywanie będzie jednym ze sposobów na podwyższenie oceny rocznej.
To istotna korekta zasad wprowadzonych w 2024 r. Wówczas w klasach IV–VIII szkoły podstawowej pisemne i praktyczno-techniczne prace domowe stały się nieobowiązkowe, a ich wykonanie lub niewykonanie nie mogło być oceniane.
