Błąd kardynalny na maturze to – jak wyjaśnia Centralna Komisja Egzaminacyjna (CKE) – błąd, który świadczy o zupełnej nieznajomości przez zdającego treści lektury obowiązkowej.
Błąd kardynalny na maturze: Czym jest? Definicja CKE
Błąd kardynalny na maturze popełnić można na egzaminie pisemnym z języka polskiego i to zarówno na poziomie podstawowym, jak i na poziomie rozszerzonym.
Definicja błędu kardynalnego została zamieszczona przez Centralną Komisję Egzaminacyjną w „Informatorze o egzaminie maturalnym z języka polskiego”. Przeczytać w nim można, że błąd kardynalny „[…] to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości treści i problematyki lektury obowiązkowej, do której odwołuje się zdający […]”. Tego rodzaju błąd zdający może popełnić w zakresie:
- fabuły (w tym głównych wątków utworu),
- losów głównych bohaterów (w tym np. łączenia biografii kilku bohaterów).
Czytaj więcej
Tuż po przerwie majowej startuje maraton egzaminów maturalnych. W drugim dniu egzaminów dojrzałości uczniowie zdają obowiązkowo matematykę. Jak wyg...
Istotny jest fakt, że błąd kardynalnych może zostać popełniony tylko w odniesieniu do lektur obowiązkowych, które wskazane zostały w podstawie programowej jako lektury przeznaczone do omówienia w całości, a nie jedynie we fragmentach.
Błąd kardynalny na maturze: Przykłady
Błąd kardynalny zostanie stwierdzony przez egzaminatora oceniającego pracę maturalną w przypadku uznania, że zdający całkowicie nie zna treści lektury obowiązkowej i nie ma pojęcia, o czym pisze.
Przykładem błędu kardynalnego może być przywołanie postaci Stanisława Wokulskiego z „Lalki” wraz z podaniem informacji, że był on bezrobotny i z tego powodu Izabela Łęcka nie chciała wyjść za niego za mąż. Innym tego typu błędem może być uznanie, że Ksiądz Robak i Jacek Soplica w „Panu Tadeuszu” to dwie różne osoby. Podanie tego typu twierdzeń wraz z konsekwentnym budowaniem na nich argumentacji w dalszej części wypracowania oznaczać będzie otrzymanie za nie 0 punktów.
Czytaj więcej
W ramach egzaminu z języka obcego tegoroczni maturzyści w przeważającej większości wybrali język angielski. Co znajdzie się w arkuszu egzaminacyjny...
Błąd kardynalny a poważny błąd rzeczowy: Różnice
Wielu maturzystów zastanawia się, jaka jest różnica między błędem kardynalnym, a poważnym błędem rzeczowym. Odpowiedź na to pytanie znaleźć można również we wspomnianym już informatorze maturalnym przygotowanym przez CKE.
Poważny błąd rzeczowy to błąd, który świadczy o nieznajomości przez zdającego lektury obowiązkowej wskazanej w poleceniu, jednak w zakresie innym niż w przypadku błędu kardynalnego. Dotyczyć on może błędnego podania np.:
- imienia lub nazwiska bohatera,
- wątków innych niż główne,
- losów bohaterów drugoplanowych,
- autora utworu.
Poważny błąd rzeczowy to również taki błąd, który świadczy o nieznajomości utworu literackiego lub tekstu kultury, do którego odwołuje się maturzysta, a który jest inny niż lektura obowiązkowa. W tym przypadku za poważny błąd rzeczowy uznany zostanie każdy błąd merytoryczny.
Ponadto za poważny błąd rzeczowy uznany zostanie błąd świadczący o nieposiadaniu przez zdającego wiedzy na temat wybranego przez niego kontekstu. Może to być m.in. błędne przywoływanie faktów historycznych czy pojęć.
Czytaj więcej
Już wkrótce rozpoczną się tegoroczne matury. Pierwszym ze zdawanych przedmiotów będzie język polski. Egzamin pisemny na poziomie podstawowym odbędz...
Czy przez błąd kardynalny można nie zdać matury?
Jak można przeczytać w informatorze CKE, „jeżeli zdający przywoła w wypracowaniu lekturę obowiązkową jako kontekst i popełni błąd kardynalny, to praca zostanie oceniona na 0 punktów”. Czy to oznacza, że przez błąd kardynalny można nie zdać matury? Okazuje się, że nie.
Maksymalna liczba punktów, którą można uzyskać za maturę z języka polskiego na poziomie podstawowym, wynosi 60, z czego 35 punktów można otrzymać za wypracowanie. Aby zdać egzamin, należy uzyskać minimum 30 proc, a więc 18 punktów. W przypadku popełnienia błędu kardynalnego w wypracowaniu zdający otrzymuje za nie 0 punktów. Nadal jednak może otrzymać 25 punktów za pozostałe części egzaminu. Oznacza to, że popełnienie błędu kardynalnego nie jest równoznaczne z niezdaniem matury z języka polskiego.
Matura 2025 z języka polskiego: Terminy
Matura 2025 rozpocznie się w poniedziałek 5 maja o godzinie 9.00 od matury pisemnej z języka polskiego na poziomie podstawowym. Maturzyści na napisanie egzaminu będą mieli 240 minut. Egzamin z tego przedmiotu na poziomie rozszerzonym będzie miał natomiast miejsce w środę 21 maja, rozpocznie się również o godzinie 9.00 i potrwa 210 minut.
Część ustna egzaminu maturalnego z języka polskiego zostanie przeprowadzona między 9 a 24 maja (poza 11 oraz 16-18 maja) według harmonogramu ustalonego przez przewodniczących zespołów egzaminacyjnych w poszczególnych szkołach.
Egzamin maturalny z języka polskiego w terminie dodatkowym odbędzie się:
- w części pisemnej na poziomie podstawowym – we wtorek 3 czerwca,
- w części pisemnej na poziomie rozszerzonym – w piątek 13 czerwca,
- w części ustnej – między 9 a 11 czerwca.
Swoje wyniki wszyscy zdający poznają we wtorek 8 lipca.
Czytaj więcej
Wiemy, że maturzyści i ósmoklasiści często pragną sprawdzić swoje odpowiedzi zaraz po zakończeniu egzaminu. Dzięki kooperacji między „Rzeczpospolit...