We wtorek, 8 lipca, Rada Ministrów ma zająć się projektem tzw. dużej nowelizacji Karty Nauczyciela. To odpowiedź Ministerstwa Edukacji Narodowej na postulaty nauczycielskich związków zawodowych. Propozycje obejmują zarówno zmiany w warunkach zatrudnienia, jak i w systemie wynagrodzeń, awansach zawodowych oraz zakresie obowiązków. Część nowych przepisów wejdzie w życie już 1 września 2025 r., kolejne – w styczniu i wrześniu 2026 r.
Wynagrodzenie za niezrealizowane nadgodziny
Jedną z najistotniejszych zmian jest doprecyzowanie zasad przyznawania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe. Do tej pory nauczyciele otrzymywali dodatkową wypłatę tylko za faktycznie zrealizowane zajęcia dydaktyczne, wychowawcze lub opiekuńcze. Po zmianach, wynagrodzenie będzie przysługiwać również wtedy, gdy w czasie nadgodzin nauczyciel prowadził inne zajęcia przydzielone przez dyrektora, np. rozwijające zainteresowania uczniów.
Zgodnie z projektem, ujednolicone zostaną również zasady wyliczania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa – niezależnie od tego, czy szkoła jest prowadzona przez samorząd, czy administrację rządową.
Co istotne, nowe przepisy mają wyeliminować praktykę przydzielania doraźnych zastępstw w czasie, gdy nauczyciel powinien prowadzić swoje regularne zajęcia. Problem dotyczy głównie pedagogów, psychologów, logopedów i bibliotekarzy, których zastępstwa dezorganizowały dotychczasową pracę bez dodatkowego wynagrodzenia.
Czytaj więcej
Jeszcze na dobre nie rozpoczęły się prace w Sejmie nad obywatelskim projektem nowelizacji ustawy Karta Nauczyciela, a rząd publikuje swoje założeni...
Nowy harmonogram wypłat
Zmieni się również sposób i termin wypłaty części składników wynagrodzenia. Składniki uzależnione od wykonanej pracy (np. nadgodziny, zastępstwa) będą wypłacane z dołu – do piątego dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczą. Obecnie w wielu szkołach nauczyciele muszą czekać znacznie dłużej na uregulowanie wypłat za dodatkowe zajęcia.
Urlop zdrowotny przed emeryturą
MEN planuje też zmianę dotyczącą urlopów dla poratowania zdrowia. Obecnie nauczyciele, którzy nabyli już prawo do wcześniejszej emerytury, nie mogą korzystać z tego rodzaju urlopu, nawet jeśli nie zamierzają z niej jeszcze skorzystać. Po nowelizacji, nauczyciele, którym do emerytury brakuje mniej niż rok, będą mogli udać się na leczenie lub rehabilitację uzdrowiskową.
Szerszy dostęp do świadczeń kompensacyjnych
Od 1 stycznia 2026 r. rozszerzona zostanie grupa nauczycieli uprawnionych do świadczenia kompensacyjnego – czyli swoistej „emerytury pomostowej”. Prawo do niego uzyskają m.in. nauczyciele z publicznych i niepublicznych placówek oświatowo-wychowawczych, centrów kształcenia zawodowego, placówek artystycznych, bibliotek pedagogicznych oraz kolegiów pracowników służb społecznych. Do grupy tej dołączą także nauczyciele pracujący w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich.
Czytaj więcej
Rząd przyjął we wtorek projekt nowelizacji Karty Nauczyciela. Przewiduje on likwidację tzw. godzin czarnkowych, czyli obowiązkowych okienek, w trak...
Jubileuszówki: 400 proc. wynagrodzenia po 45 latach pracy
Rząd zapowiada również istotne zmiany w systemie nagród jubileuszowych. Wprowadzone zostanie nowe świadczenie – nagroda jubileuszowa za 45 lat pracy, wynosząca 400 proc. miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela. Jednocześnie zwiększona zostanie wartość nagrody za 40 lat pracy – z dotychczasowych 250 do 300 proc.
To pierwsza od wielu lat zmiana wysokości tzw. „jubileuszówek”, które dla nauczycieli z długim stażem pracy stanowią ważny element wynagrodzenia.
Zmiany w zatrudnianiu i awansie
Projekt nowelizacji przewiduje również skrócenie okresu zatrudnienia nauczyciela początkującego (czyli nieposiadającego stopnia awansu zawodowego) na czas określony – z dwóch lat szkolnych do jednego roku. Nowe przepisy doprecyzują również obowiązki mentora, który wspiera młodego nauczyciela w rozwoju zawodowym.
W projekcie znalazły się także zmiany dotyczące oceny pracy nauczycieli i systemu awansu zawodowego – choć szczegóły w tym zakresie mają zostać doprecyzowane na dalszym etapie prac legislacyjnych.
Dyrektor bez konkursu
Zmienią się również zasady obsadzania stanowiska dyrektora szkoły. Nowelizacja umożliwia przedłużenie powierzenia tej funkcji na kolejną kadencję bez konieczności ogłaszania konkursu. Ma to – jak przekonuje MEN – zapewnić większą stabilność i kontynuację zarządzania placówką.
Równe pensum dla nauczycieli zawodowych
Ostatnią dużą zmianą – wchodzącą w życie od 1 września 2026 r. – będzie ujednolicenie tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dla nauczycieli przedmiotów zawodowych. Obecnie nauczyciele praktycznej nauki zawodu pracują 20 godzin tygodniowo, a ich koledzy od przedmiotów teoretycznych – 18 godzin. Po reformie wszyscy będą mieć pensum na poziomie 18 godzin.
Czytaj więcej
Rząd przyjął we wtorek projekt nowelizacji Karty Nauczyciela. Przewiduje on likwidację tzw. godzin czarnkowych, czyli obowiązkowych okienek, w trak...
Kiedy zmiany wejdą w życie?
Większość przepisów ma zacząć obowiązywać od 1 września 2025 r. Rozszerzenie prawa do świadczeń kompensacyjnych przewidziano na 1 stycznia 2026 r., a zmiany w pensum nauczycieli zawodowych – od września 2026 r.
To największy pakiet zmian w pragmatyce zawodowej nauczycieli od lat. Jak podkreśla Ministerstwo Edukacji Narodowej, projekt powstał w odpowiedzi na wieloletnie postulaty środowiska nauczycielskiego i związków zawodowych. Ostateczny kształt zmian zależeć będzie jednak od wyniku parlamentarnych prac legislacyjnych.
