Reklama

Równe szanse tylko na papierze? Rzeczniczka Praw Dziecka znów pyta MEN o uczniów z Ukrainy

Apel Rzeczniczki Praw Dziecka jest więc przypomnieniem, że równość w edukacji nie kończy się na zapisach ustawowych. – Kontrola jest formą troski – zdaje się mówić RPD, domagając się od MEN nie deklaracji, lecz rzetelnej informacji.

Publikacja: 14.01.2026 19:12

Równe szanse tylko na papierze? Rzeczniczka Praw Dziecka znów pyta MEN o uczniów z Ukrainy

Warszawa, 07.02.2025. Rzeczniczka Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak na posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Młodzieży i Rady Młodzieżowej pt. „Liderki w Senacie”

Foto: Marcin Obara/PAP

Tekst powstał we współpracy z Wydawnictwami Szkolnymi i Pedagogicznymi SA.

Czy polska szkoła rzeczywiście potrafi wyrównywać szanse dzieci, które trafiły do niej wprost z wojennej rzeczywistości? Rzeczniczka Praw Dziecka po raz kolejny zwróciła się do Ministerstwa Edukacji Narodowej z pytaniem o to, jak w praktyce realizowane są przepisy mające wspierać uczniów z Ukrainy. Chodzi nie o nowe rozwiązania, lecz o sprawdzenie, czy te już istniejące faktycznie działają.

Czytaj więcej

Monika Horna-Cieślak: W Polsce nie ma wojny, a dzieci giną

Ukraińscy uczniowie w polskich szkołach. Rzeczniczka Praw Dziecka kontroluje wdrożone rozwiązania

Monika Horna-Cieślak w wystąpieniu do kierownictwa MEN podkreśla, że jej działania nie mają charakteru kontrolnego dla samej kontroli. – „W moim zainteresowaniu pozostaje bowiem dobro wszystkich dzieci, w tym także tych, które przebywają na terytorium RP w związku z trwającą wojną w Ukrainie” – napisała rzeczniczka. Jak zaznacza, to właśnie skala obecności ukraińskich uczniów w polskim systemie oświaty sprawia, że pytania o realny dostęp do wsparcia stają się dziś szczególnie istotne.

Od wybuchu wojny polskie szkoły przyjęły setki tysięcy dzieci z Ukrainy. Dla wielu z nich barierą okazał się nie tylko język, lecz także różnice programowe, doświadczenie traumy wojennej czy brak stabilności życiowej. Prawo oświatowe przewiduje w takich przypadkach cały katalog rozwiązań: dodatkowe zajęcia z języka polskiego, naukę w oddziałach przygotowawczych, możliwość zatrudnienia osoby władającej językiem kraju pochodzenia jako pomoc nauczyciela, wsparcie asystenta międzykulturowego oraz zajęcia wyrównawcze z poszczególnych przedmiotów.

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

Monika Horna-Cieślak jako RPD chce walczyć z krzywdą dzieci i słuchać rad młodych

Rzeczniczka Praw Dziecka nie kwestionuje samych przepisów – przeciwnie, wyraża dla nich jednoznaczne poparcie. Problemem jest jednak to, czy są one stosowane wszędzie tam, gdzie powinny. Dlatego w wystąpieniu do MEN pyta wprost, czy regulacje te są respektowane we wszystkich jednostkach systemu oświaty, które uczą dzieci cudzoziemskie. Chce także wiedzieć, czy resort edukacji analizuje wpływ tych rozwiązań na faktyczną sytuację uczniów z Ukrainy: ich postępy w nauce, integrację z rówieśnikami i poczucie bezpieczeństwa w szkole.

Apel RPD: równość w edukacji nie kończy się na zapisach ustawowych

To pytania, które wracają w debacie publicznej od miesięcy. Samorządy i dyrektorzy szkół często wskazują na braki kadrowe i finansowe, a nauczyciele – na przeciążenie obowiązkami. Z drugiej strony prawo jasno określa, że dziecko, niezależnie od obywatelstwa, ma prawo do edukacji dostosowanej do jego potrzeb. W praktyce bywa jednak tak, że dodatkowe zajęcia z języka polskiego są symboliczne, a asystent międzykulturowy pozostaje rozwiązaniem znanym bardziej z przepisów niż z codzienności szkolnej.

Apel Rzeczniczki Praw Dziecka jest więc przypomnieniem, że równość w edukacji nie kończy się na zapisach ustawowych. – Kontrola jest formą troski – zdaje się mówić RPD, domagając się od MEN nie deklaracji, lecz rzetelnej informacji o tym, jak polska szkoła radzi sobie z jednym z największych wyzwań ostatnich lat.

Bo dla dzieci, które uciekły przed wojną, szkoła bywa pierwszym miejscem, gdzie mogą poczuć namiastkę normalności. Pytanie brzmi: czy państwo potrafi sprawić, by ta normalność była dostępna dla wszystkich – nie tylko w teorii.

Rodzice i uczniowie
MEN chce wyrównać szanse. Będzie kontynuacja programu „Wyprawka szkolna”
Rodzice i uczniowie
Cyfrowe Mosty. Nowy program, który ma pomóc dorosłym mądrze prowadzić dzieci przez Internet
Rodzice i uczniowie
Pakt przeciw przemocy. Wspólna deklaracja dla bezpieczeństwa uczniów
Rodzice i uczniowie
Podcast: dlaczego przed szpitalami psychiatrycznymi ustawiają się kolejki karetek z dziećmi?
Rodzice i uczniowie
Bez paniki i fake newsów. MEN uczy szkoły rozmawiać z uczniami o zagrożeniach
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama