W 2023 r. przypadać będzie 550. rocznica urodzin Mikołaja Kopernika i 480. rocznica jego śmierci. Z tej okazji rządzący powołają nową akademię. Sejm ponownie opowiedział się w głosowaniu za powstaniem Akademii Kopernikańskiej. Nie poparł uchwały Senatu o odrzuceniu ustawy o utworzeniu nowej instytucji. Ustawa o Akademii Kopernikańskiej trafi więc teraz do prezydenta, który wniósł projekt do Sejmu.
Nad projektem ustawy powołującej Akademię Kopernikańską, która według deklaracji nie ma zastępować Polskiej Akademii Nauk, pracowało wcześniej ministerstwo Przemysława Czarnka. Przez pewien czas przedstawiciele resortu nauki temu zaprzeczali.
Akademię ma nadzorować premier, a jej członków (będą podlegać lustracji) ma powołać prezydent. On też powoła sekretarza generalnego Akademii wyłonionego przez jej sześć izb (pięć – gałęzi nauk, a szósta złożona z laureatów Nagrody Kopernikańskiej).
Czytaj więcej
W Ministerstwie Edukacji i Nauki nie są prowadzone prace nad ustawą powołującą Międzynarodową Akademię Kopernikańską.
Celem ustawy jest utworzenie Akademii Kopernikańskiej, która ma prowadzić Narodowy Program Kopernikański. Według zapewnień rządu włączy on zagranicznych badaczy do współpracy z polskimi zespołami naukowymi.
Przedstawiciele środowiska naukowego w Polsce byli jednak w większości przeciwni powołaniu nowej akademii. Podkreślali, że o jej składzie jako korporacji uczonych przesądzą władze polityczne. Obawiali się też, że nowa akademia będzie finansowana kosztem istniejących już jednostek naukowych. Projekt nie wskazywał bowiem źródeł i mechanizmu finansowania akademii i programu poza kwotą 25 mln zł. Zdaniem prof. Marcin Pałysa, przewodniczącego Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego, program będzie wymagał wielokrotnie większych środków zarówno w momencie uruchomienia, jak i w następnych latach.
Etap legislacyjny: czeka na podpis prezydenta