Tekst powstał we współpracy z Wydawnictwami Szkolnymi i Pedagogicznymi SA.
Polska rozpoczyna nową, ambitną inicjatywę edukacyjną mającą na celu wyrównywanie szans dla uczniów i nauczycieli z terenów defaworyzowanych. Program „Międzynarodowa mobilność edukacyjna uczniów i kadry edukacyjnej” otrzymał wsparcie w wysokości niemal 91 mln zł z funduszy europejskich na lata 2025–2027. Realizatorem projektu będzie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji, która jest polską agencją unijnych programów edukacyjnych.
Czytaj więcej
Na lata 2021–2027 budżet programu został podwojony w stosunku do lat 2014–2020 i wynosi ponad 28 mld euro.
Wymiana międzynarodowa dla uczniów szkół. Skala i zasięg programu
Program zakłada wsparcie dla około 9 000 uczestników – zarówno uczniów, jak i nauczycieli – pochodzących z regionów, gdzie problemy ekonomiczne i edukacyjne są najbardziej dotkliwe. Równocześnie, rozszerzając perspektywę, ministerstwo zapowiada, że łącznie 50 000 osób weźmie udział w różnych formach wymian w ramach całej perspektywy finansowej programu. Dofinansowanie obejmuje wyjazdy zagraniczne oraz wymiany edukacyjne realizowane dzięki Erasmus+, z przeznaczeniem także dla wnioskodawców z list rezerwowych.
Wsparcie w szansach edukacyjnych. Dlaczego właśnie te regiony?
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, minister Funduszy i Polityki Regionalnej, wskazała na „gigantyczny rozjazd szans edukacyjnych”. Przykładowo, średni wynik z języka angielskiego u ósmoklasistów na wsi to ok. 65 proc., podczas gdy w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców – 77 proc. W matematyce: 48 proc. vs. 57 proc. Dodatkowo, tylko 37 proc. uczniów z rodzin o zawodowym poziomie wykształcenia uczęszcza na zajęcia dodatkowe, w przeciwieństwie do aż 90 proc. w rodzinach z poziomem wyższym.
Dlatego program celuje w regiony o wyższym bezrobociu, niższych dochodach, słabszych wynikach egzaminów ósmoklasisty i matur, przede wszystkim skupiając się na miasteczkach i wsiach – bez stygmatyzacji konkretnych osób.
Czytaj więcej
Międzynarodowe studia magisterskie poszerzają horyzonty, uczą samodzielności i sprzyjają poznawaniu innych kultur. Studenci kształcą się w kilku kr...
Na jakich zasadach działa program wymiany międzyszkolnej?
Wsparcie nie będzie trafiało do pojedynczych uczniów czy nauczycieli, lecz do szkół i całych regionów. Jak podkreślają przedstawiciele resortu, takie rozwiązanie ma zapobiec pogłębianiu nierówności edukacyjnych i pozwolić na objęcie pomocą jak najszerszej grupy odbiorców.
Realizacja programu rozpocznie się jeszcze w 2025 roku i potrwa do końca obecnej perspektywy finansowej, czyli do 2027 r. Dzięki temu szkoły otrzymają czas, by odpowiednio przygotować się do udziału w projektach, a wyjazdy i wymiany mogły zostać zaplanowane w dłuższej perspektywie.
Istotnym elementem inicjatywy jest również wsparcie placówek, które znalazły się na listach rezerwowych Erasmus+. Nowe środki pozwolą zaktywizować właśnie te szkoły, które do tej pory nie miały szansy skorzystać z finansowania.
Dlaczego ten program ma znaczenie?
W ocenie ekspertów to nie tylko kolejny projekt edukacyjny, ale realny krok w stronę wyrównywania szans. Edukacja pozostaje bowiem jednym z najważniejszych czynników decydujących o przyszłości młodych ludzi, a miejsce urodzenia wciąż zbyt często przesądza o jakości i dostępności kształcenia. Program daje szansę, by przerwać to dziedziczenie nierówności.
Udział w międzynarodowych wymianach może stać się impulsem do zmiany – dla uczniów to okazja do poszerzenia horyzontów i wzmocnienia kompetencji językowych, a dla nauczycieli możliwość poznania nowych metod pracy i doświadczeń kolegów z zagranicy. W efekcie zyskuje cała społeczność szkolna.
Czytaj więcej
Zdecydowana większość studentów Erasmusa to dwudziestolatkowie, jednak program nie stawia granic wiekowych. Jedną z najstarszych osób w Polsce, któ...
Nie bez znaczenia jest również integracja programu z dobrze znanym i cenionym Erasmus+. Oparcie nowych działań na sprawdzonych strukturach pozwala przyspieszyć wdrażanie, zwiększa efektywność i daje perspektywę dalszego rozwoju dzięki kolejnym źródłom dofinansowania.
Nowy rządowy program to jedno z tych działań, które mogą realnie zniwelować edukacyjne nierówności w Polsce. Dzięki międzynarodowym wymianom młodzież z mniejszych miejscowości ma szansę zobaczyć, jak uczą się ich rówieśnicy w innych krajach, a nauczyciele zyskać nowe metody i inspiracje. To działanie wymierne w czasach, gdy dystans między miastem a wsią ma wymiar nie tylko geograficzny, ale i możliwości.
