Tekst powstał we współpracy z Wydawnictwami Szkolnymi i Pedagogicznymi S.A.
Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2026/2027. Wśród priorytetów znalazły się m.in. zdrowie psychiczne uczniów, higiena cyfrowa, odpowiedzialne korzystanie ze sztucznej inteligencji, patriotyzm, edukacja zdrowotna oraz wdrażanie zmian związanych z reformą „Kompas Jutra”. Szkoła ma dziś nie tylko uczyć, ale też wychowywać, chronić i wzmacniać odporność społeczną młodych ludzi. W centrum znalazł się uczeń – jego dobrostan psychiczny, bezpieczeństwo i kompetencje potrzebne do życia w świecie cyfrowym.
Czytaj więcej
Nowoczesne nauczanie oparte na doświadczeniu i kompetencjach, elastyczna podstawa programowa, tydzień projektowy i cyfrowa rewolucja w edukacji – r...
Nowe kierunki polityki oświatowej co roku wyznaczają obszary, na które szczególną uwagę mają zwracać kuratoria, dyrektorzy szkół i nauczyciele. W praktyce stają się one mapą priorytetów dla całego systemu edukacji – od kontroli kuratoriów po szkolne programy wychowawcze.
Reforma „Kompas Jutra” wchodzi do szkół
Najważniejszym punktem dokumentu jest wspieranie szkół i przedszkoli we wdrażaniu zmian wynikających z reformy „Reforma26. Kompas Jutra”. To właśnie wokół niej MEN buduje dziś swoją wizję edukacji.
Resort podkreśla, że szkoła ma być jednocześnie „wymagająca, wspierająca i przyjazna rozwojowi ucznia”. To język wyraźnie odchodzący od modelu szkoły opartej przede wszystkim na testach, ocenach i dyscyplinie. Ministerstwo akcentuje rozwój kompetencji, indywidualne wsparcie oraz pracę projektową.
W praktyce oznacza to dalsze promowanie oceniania kształtującego, interdyscyplinarności i większego nacisku na współpracę zamiast wyłącznie rywalizacji. MEN chce też, by nauczyciele częściej wykorzystywali informację zwrotną zamiast tradycyjnego systemu ocen.
Patriotyzm i odporność społeczna
Jednym z najbardziej wyraźnych akcentów tegorocznych priorytetów jest budowanie „odporności społecznej”. MEN wskazuje, że szkoła ma kształtować postawy patriotyczne, obywatelskie i prospołeczne, a także odpowiedzialność za bezpieczeństwo własne i innych.
To odpowiedź na coraz częściej pojawiające się w debacie publicznej pytania o odporność społeczeństwa na dezinformację, kryzysy społeczne czy zagrożenia związane z bezpieczeństwem państwa. Szkoła ma stać się miejscem budowania wspólnoty i odpowiedzialności obywatelskiej.
Eksperci zwracają uwagę, że po doświadczeniach pandemii, wojny w Ukrainie i rosnącej polaryzacji społecznej edukacja obywatelska wraca dziś do centrum zainteresowania państwa.
AI pod kontrolą. MEN mówi o higienie cyfrowej
Jednym z najbardziej aktualnych elementów dokumentu jest silny nacisk na higienę cyfrową i odpowiedzialne korzystanie ze sztucznej inteligencji. Ministerstwo chce, by szkoły nie tylko uczyły obsługi nowych technologii, ale także krytycznego myślenia i bezpiecznego funkcjonowania w sieci.
To pierwszy raz, gdy AI tak wyraźnie pojawia się w podstawowych kierunkach polityki oświatowej państwa. MEN podkreśla potrzebę odpowiedzialnego korzystania ze sztucznej inteligencji oraz rozwijania kompetencji cyfrowych uczniów.
Czytaj więcej
Ministerstwo Edukacji Narodowej zapewnia, że ma już plan B wdrażania reformy edukacji. Wszystko wskazuje na to, że zamiast nowelizacji prawa oświat...
Jednocześnie resort promuje aktywność offline i ograniczanie nadmiernego czasu spędzanego przed ekranami. W praktyce można spodziewać się większej liczby programów związanych z dobrostanem cyfrowym, cyberbezpieczeństwem oraz edukacją medialną.
Zdrowie psychiczne i walka z przemocą
Wśród priorytetów znalazły się również zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży oraz przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej. MEN mówi wprost o konieczności profilaktyki uzależnień behawioralnych i udzielania pomocy uczniom znajdującym się w kryzysach psychicznych.
To kolejny sygnał, że problemy psychiczne młodych ludzi przestają być traktowane jako temat poboczny. Szkoła ma nie tylko reagować na kryzysy, ale również wcześniej rozpoznawać potrzeby dzieci i współpracować z rodzicami oraz specjalistami.
Resort podkreśla znaczenie pomocy psychologiczno-pedagogicznej i indywidualnego wsparcia uczniów. Dokument wskazuje też na potrzebę lepszej współpracy szkół z rodzicami, tak aby działania wychowawcze były bardziej spójne.
Edukacja zdrowotna i pierwsza pomoc
MEN chce również mocniej postawić na edukację zdrowotną. Wśród priorytetów znalazły się promowanie aktywności fizycznej, zdrowego stylu życia oraz przygotowanie uczniów do udzielania pierwszej pomocy.
To element szerszego trendu, w którym szkoła ma przygotowywać uczniów nie tylko do egzaminów, ale również do codziennego życia i funkcjonowania w społeczeństwie.
Mocniejszy nacisk na szkolnictwo zawodowe
Resort nie rezygnuje także z rozwoju szkolnictwa zawodowego. W dokumencie zapisano wspieranie świadomych decyzji edukacyjno-zawodowych oraz promocję nowych ofert kształcenia zawodowego tworzonych wspólnie z branżami.
Czytaj więcej
W najbliższych miesiącach informacje o założeniach reformy mają dotrzeć do tysięcy nauczycieli w całym kraju. Jak podkreślają przedstawiciele MEN,...
To sygnał, że MEN chce jeszcze silniej powiązać edukację z rynkiem pracy. Szczególną rolę mają odgrywać branżowe centra umiejętności, które będą także objęte kontrolami kuratoriów.
Szkoła przyszłości czy lista życzeń?
Ogłoszone przez MEN kierunki pokazują ambitną wizję szkoły przyszłości.
Pytanie pozostaje jednak niezmienne: czy za deklaracjami pójdą realne możliwości szkół. Dyrektorzy od miesięcy alarmują o brakach kadrowych, przeciążeniu nauczycieli i niedoborze specjalistów – zwłaszcza psychologów.
W praktyce wiele będzie zależało od tego, czy szkoły dostaną konkretne wsparcie organizacyjne i finansowe. Bo choć lista priorytetów MEN jest bardzo szeroka, to jej realizacja wymaga nie tylko nowych wytycznych, ale również czasu, pieniędzy i ludzi.
