Nowe zasady orzekania o potrzebach uczniów. Minister edukacji podpisała rozporządzenie

Tekst powstał we współpracy z Wydawnictwami Szkolnymi i Pedagogicznymi SA

Resort edukacji przekonuje, że celem nowych przepisów jest poprawa jakości i dostępności pomocy oferowanej uczniom. Zmiany mają także usprawnić organizację pracy poradni oraz przyspieszyć proces podejmowania decyzji przez zespoły specjalistów.

Większa rola specjalistów z poradni

Jedna z najważniejszych zmian dotyczy sposobu podejmowania decyzji o potrzebie kształcenia specjalnego. Nowe przepisy wyraźniej podkreślają rolę zespołu orzekającego działającego w poradni psychologiczno-pedagogicznej.

To właśnie ten zespół – na podstawie diagnozy przeprowadzonej w poradni i dokumentów dołączonych do wniosku – będzie rozstrzygał, czy dziecko potrzebuje specjalnych form edukacji.

Dokumentacja medyczna nie będzie już czynnikiem rozstrzygającym, lecz pomocniczym. Ma to wzmocnić znaczenie diagnozy psychologicznej i pedagogicznej, a także ograniczyć sytuacje, w których decyzje zależą wyłącznie od opinii lekarskiej.

Zmienia się również skład zespołu. Lekarz będzie uczestniczył w posiedzeniu tylko wtedy, gdy do wniosku dołączona zostanie dokumentacja medyczna. Dotychczas był jego stałym członkiem.

Czytaj więcej

Szkoły podstawowe i średnie

Rośnie liczba dzieci z orzeczeniem wydanym z uwagi na spektrum autyzmu

W polskich szkołach przybywa uczniów z orzeczeniem kształcenia specjalnego związanego z diagnozą...

Szerszy udział ekspertów i tłumaczy

Nowe przepisy otwierają też możliwość udziału w posiedzeniu zespołu – za zgodą rodziców lub pełnoletniego ucznia – dodatkowych osób z głosem doradczym.

Wśród nich mogą znaleźć się m.in.:

• asystent międzykulturowy,

• osoba władająca językiem kraju pochodzenia dziecka,

• tłumacz języka migowego,

• specjalista zajmujący się opieką psychiatryczną lub leczeniem uzależnień.

W niektórych przypadkach dopuszczono także udział zdalny specjalisty wykonującego zawód medyczny, przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa.

Wnioski także przez internet

Rozporządzenie wprowadza również zmiany proceduralne. Wnioski o wydanie orzeczenia lub opinii będzie można składać zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej.

W przypadku dokumentów przesyłanych online konieczne będzie uwierzytelnienie załączników – np. podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym.

Resort edukacji doprecyzował także listę dokumentów, które należy dołączyć do wniosku. Pojawią się m.in. oświadczenia dotyczące zgody na udział dodatkowych osób w posiedzeniu zespołu czy zgody na przekazanie orzeczenia do szkoły lub przedszkola.

Czytaj więcej

Szkoły podstawowe i średnie

Nowy rok szkolny, nowe obowiązki. Zmiany w Systemie Informacji Oświatowej

W module Dane zbiorcze pojawiła się zmiana szczególnie widoczna dla uczniów i rodziców: w miejsce...

Wniosek podpiszą oboje rodzice

Istotną zmianą jest również wymóg podpisu obojga rodziców pod wnioskiem. Jeśli dokument podpisze tylko jedno z nich, będzie musiało złożyć oświadczenie wyjaśniające brak podpisu drugiego rodzica.

Ministerstwo tłumaczy, że chodzi o ograniczenie sytuacji, w których jeden z rodziców – mimo posiadania pełni praw rodzicielskich – nie jest informowany o procedurze.

W przypadku wniosków o orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z powodu niepełnosprawności obowiązkowe stanie się także zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez odpowiedniego lekarza specjalistę.

Szkoły będą musiały przygotować opinię o uczniu

Nowe przepisy nakładają dodatkowy obowiązek na szkoły i przedszkola. Placówki będą zobowiązane do przekazywania poradni informacji o funkcjonowaniu ucznia.

Taka opinia ma stać się ważnym elementem diagnozy i pomóc specjalistom lepiej ocenić potrzeby dziecka w środowisku szkolnym.

Nowe standardy diagnozy

Rozporządzenie wprowadza również szczegółowe standardy procesu diagnostycznego. Specjaliści będą zobowiązani do stosowania narzędzi opartych na dowodach naukowych i dostosowanych do wieku oraz rozwoju dziecka.

Określono także szczególne zasady oceny potrzeb uczniów:

• z niepełnosprawnością wzroku i słuchu,

• z autyzmem, w tym zespołem Aspergera,

• należących do mniejszości narodowych i etnicznych,

• posługujących się językiem regionalnym,

• nieznających języka polskiego lub znających go w stopniu niewystarczającym do nauki.

Zmiany dla poradni specjalistycznych

Od 1 września 2026 r. orzeczenia i opinie dla uczniów z określonymi niepełnosprawnościami – m.in. niesłyszących, niewidomych czy z autyzmem – będą wydawane przede wszystkim przez poradnie właściwe dla miejsca zamieszkania dziecka.