Tekst powstał we współpracy z Wydawnictwami Szkolnymi i Pedagogicznymi SA
16 października Ministerstwo Edukacji Narodowej skierowało do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych projekt rozporządzenia zmieniającego przepisy w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach. Celem proponowanych zmian jest zwiększenie bezpieczeństwa uczniów i pracowników oraz przygotowanie szkół na różnego rodzaju sytuacje kryzysowe.
MEN chce, by uczniowie poznali plany ewakuacji
Jednym z najważniejszych elementów projektu jest jednoznaczne określenie obowiązku zapoznania uczniów i pracowników z planem ewakuacji. Dyrektor szkoły lub placówki będzie miał na to trzy miesiące od rozpoczęcia zajęć w danym roku szkolnym. Dzięki temu uczniowie, nauczyciele i inni pracownicy szkoły powinni dowiedzieć się, którędy opuścić budynek w razie niebezpieczeństwa i jak postępować podczas ewakuacji.
W roku szkolnym 2026/2027 dyrektorzy szkół będą musieli zapoznać uczniów i pracowników z planem ewakuacji najpóźniej do 31 marca 2027 r. Nie chodzi jednak wyłącznie o przedstawienie zasad postępowania w razie zagrożenia. Ważne jest również, aby uczniowie i pracownicy wiedzieli, jak zachować się w takiej sytuacji. Dlatego projekt przewiduje regularne szkolenia i ćwiczenia praktyczne.
Czytaj więcej
W sobotę w wybranych szkołach na terenie Polski odbędą się treningi reagowania na zagrożenia uderzeniem z powietrza. Wezmą w nich udział uczniowie...
Projektowane przepisy zakładają również umieszczanie numerów alarmowych w widocznych miejscach. Uczniowie, rodzice uczniów niepełnoletnich oraz pracownicy szkół i placówek mają otrzymywać informacje dotyczące sposobów postępowania w sytuacjach zagrożenia życia i zdrowia. Materiały informacyjne będą pochodzić z oficjalnych serwisów i opracowań przygotowanych przez organy oraz podmioty odpowiedzialne za ochronę ludności. Chodzi o to, aby przekazywane zalecenia były wiarygodne, spójne i zgodne z obowiązującymi zasadami bezpieczeństwa.
Ważną nowością ma być także informowanie o lokalizacji obiektów zbiorowej ochrony oraz punktów schronienia. Uczniowie i pracownicy powinni wiedzieć, gdzie mogą szukać bezpiecznego miejsca w przypadku wystąpienia zagrożenia. Dyrektorzy będą przekazywać takie informacje w porozumieniu z właściwymi organami ochrony ludności.
Rozwiązanie to ma znaczenie szczególnie w sytuacjach, w których opuszczenie budynku nie jest najbezpieczniejszym sposobem postępowania. W zależności od rodzaju zagrożenia konieczne może być bowiem pozostanie w odpowiednio zabezpieczonym miejscu.
Co najmniej dwa szkolenia i ćwiczenia z reagowania na zagrożenia w roku szkolnym
Kolejnym elementem projektu jest obowiązek organizowania szkoleń i ćwiczeń praktycznych przygotowujących do reagowania na zagrożenia. Szkoły i placówki, we współpracy z organami prowadzącymi, będą musiały przeprowadzać je co najmniej dwa razy w roku szkolnym.
Ćwiczenia mają obejmować różne scenariusze, a nie wyłącznie standardową ewakuację budynku. Uczniowie i pracownicy będą przygotowywani również do sytuacji wymagających schronienia się w bezpiecznym miejscu, na przykład w przypadku zagrożenia atakiem z powietrza. Przewidziano również przygotowanie do reagowania na niebezpieczeństwo ze strony osób stwarzających zagrożenie.
Czytaj więcej
Władysław Kosiniak-Kamysz zapowiedział utworzenie Dron Legionu, który w razie konfliktu ma wspierać Wojsko Polskie. Szef MON podkreślił, że Polska...
Takie podejście oznacza, że szkoły będą musiały uwzględniać różne rodzaje niebezpieczeństw i dostosowywać do nich sposób postępowania. W niektórych przypadkach najważniejsze będzie sprawne opuszczenie budynku, w innych – pozostanie w środku i znalezienie odpowiednio zabezpieczonego pomieszczenia.
Praktyczne ćwiczenia mają pomóc w utrwaleniu podstawowych zasad: zachowania spokoju, ostrzegania innych osób, stosowania się do poleceń oraz przemieszczania się do bezpiecznego miejsca zgodnie z przyjętymi procedurami. Chodzi o to, aby w sytuacji kryzysowej uczniowie i pracownicy nie musieli dopiero zastanawiać się, jak zareagować.
Szkoły mają być lepiej przygotowane do reagowania na zagrożenia
Proponowane zmiany mają wzmocnić przygotowanie szkół do sytuacji, w których zagrożone jest życie lub zdrowie przebywających w nich osób. Znajomość planu ewakuacji, dostęp do wiarygodnych informacji oraz wiedza o miejscach schronienia to ważne elementy systemu bezpieczeństwa, ale równie istotna jest umiejętność wykorzystania tej wiedzy w praktyce.
Czytaj więcej
Nawet godzina tygodniowo poświęcona na pomoc uczniom z trudnościami albo na pracę z wyjątkowo uzdolnionymi, robi różnicę. Spersonalizowana edukacja...
Regularne ćwiczenia mogą ograniczyć dezorientację i ułatwić sprawne działanie w stresujących okolicznościach. Pozwalają także sprawdzić, czy przyjęte procedury są zrozumiałe dla uczniów i pracowników oraz czy można je skutecznie zastosować w warunkach szkolnych.
Istotna będzie przy tym współpraca dyrektorów z organami prowadzącymi i właściwymi organami ochrony ludności. Dzięki niej szkoły mają nie tylko przekazywać ogólne zalecenia, lecz także informować o rozwiązaniach odnoszących się do konkretnego budynku i jego otoczenia.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Projekt rozporządzenia został skierowany do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych. Oznacza to, że znajduje się na etapie prac legislacyjnych, a jego ostateczny kształt może jeszcze ulec zmianie. Zgodnie z proponowanymi przepisami rozporządzenie miałoby wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Jeśli projekt zostanie przyjęty w proponowanym kształcie, szkoły będą musiały położyć jeszcze większy nacisk na praktyczne przygotowanie do sytuacji kryzysowych. Nowe obowiązki mają sprawić, że bezpieczeństwo nie będzie ograniczało się do znajomości zapisów w dokumentacji, lecz stanie się zestawem konkretnych umiejętności, które można wykorzystać w razie rzeczywistego zagrożenia.
