Tekst powstał we współpracy z Wydawnictwami Szkolnymi i Pedagogicznymi SA

Badania obejmą 3,5 tysiąca uczniów w wieku od 7 do 18 lat z 107 gmin w całym kraju. Program ma odpowiedzieć na pytanie, jak poważnym problemem stają się wśród dzieci nadwaga, nadciśnienie, zaburzenia metaboliczne czy niewłaściwe nawyki żywieniowe. To właśnie one są dziś uznawane za główne przyczyny późniejszych chorób układu krążenia – od miażdżycy po zawały i udary.

Lekarze alarmują od lat, że problemy, które jeszcze niedawno kojarzono głównie z osobami starszymi, coraz częściej zaczynają się już w wieku szkolnym. Coraz mniej aktywności fizycznej, wielogodzinne siedzenie przed ekranami, wysoko przetworzona dieta i chroniczny stres sprawiają, że polskie dzieci wchodzą w dorosłość z coraz większym bagażem zdrowotnych zagrożeń.

Rusza program „WOBASZ DZIECI”

Dotąd brakowało jednak szeroko zakrojonych badań pokazujących skalę zjawiska. Program „WOBASZ DZIECI” ma to zmienić. Specjaliści chcą stworzyć pierwszy tak dokładny obraz zdrowia młodych Polaków, a zebrane dane wykorzystać do budowy długofalowej strategii profilaktyki.

Badania rozpoczną się we wrześniu 2026 roku. Zaangażowanych zostanie ponad 300 zespołów badawczych. Uczniowie – wyłącznie za zgodą rodziców lub opiekunów – przejdą serię pomiarów i badań laboratoryjnych. Oceniane będą m.in. masa ciała, wzrost, obwód talii, ciśnienie tętnicze, a także wyniki badań krwi i moczu. Dodatkowo dzieci i młodzież wypełnią ankiety dotyczące stylu życia, aktywności fizycznej, diety i samopoczucia.

Kluczową rolę w całym przedsięwzięciu mają odegrać szkoły. Ministerstwo Edukacji podpisało już porozumienie z resortem zdrowia dotyczące współpracy przy realizacji projektu. To sygnał, że państwo chce przesunąć punkt ciężkości z leczenia na profilaktykę i zacząć budować zdrowe nawyki znacznie wcześniej niż dotąd.

Czytaj więcej

„Szkoła na nowo”: obowiązkowa edukacja zdrowotna – reforma, która dzieli Polaków

Eksperci podkreślają, że szkoła jest dziś jednym z najważniejszych miejsc kształtowania stylu życia młodych ludzi. To tam można skutecznie promować aktywność fizyczną, zdrowe odżywianie i regularną profilaktykę zdrowotną. Bez współpracy edukacji, ochrony zdrowia i rodziców trudno będzie zahamować rosnącą falę chorób cywilizacyjnych.

Projekt wspiera także Ministerstwo Sportu i Turystyki. Nieprzypadkowo ambasadorką programu została kajakarka górska Klaudia Zwolińska, medalistka olimpijska i mistrzostw świata. Organizatorzy chcą mocno podkreślić znaczenie ruchu w zapobieganiu chorobom układu krążenia. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia większość dzieci i nastolatków nie osiąga dziś rekomendowanego poziomu codziennej aktywności fizycznej.

Stawką jest zdrowie przyszłych pokoleń

Program „WOBASZ DZIECI” jest częścią Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022–2032. To kontynuacja wcześniejszych badań „WOBASZ”, które objęły już ponad 20 tysięcy dorosłych Polaków i pokazały alarmującą skalę problemów zdrowotnych związanych z sercem i układem krążenia. Najnowsza odsłona projektu ma pozwolić porównać kondycję zdrowotną różnych pokoleń i sprawdzić, jak zmieniają się zagrożenia zdrowotne w polskim społeczeństwie.

Znaczenie programu wykracza jednak daleko poza same statystyki. Wyniki badań mają pomóc w tworzeniu nowych programów zdrowotnych, lepszym planowaniu edukacji prozdrowotnej i skuteczniejszym przeciwdziałaniu chorobom cywilizacyjnym. Stawką jest zdrowie przyszłych pokoleń – i próba zatrzymania epidemii problemów kardiologicznych, zanim młodzi pacjenci trafią do gabinetów specjalistów jako dorośli.

Czytaj więcej

Nie tylko nowa nazwa. MEN szykuje zmiany w edukacji dla bezpieczeństwa