Tekst powstał we współpracy z Wydawnictwami Szkolnymi i Pedagogicznymi SA

Dzieci poniżej 15. roku życia mogą stracić możliwość korzystania z TikToka, Instagrama czy Facebooka. Ministerstwo Cyfryzacji i Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowały projekt ustawy, który wprowadza minimalny wiek dostępu do internetowych serwisów społecznościowych i nakłada na ich operatorów obowiązek sprawdzania wieku użytkowników. Weryfikacja ma odbywać się m.in. za pośrednictwem aplikacji mObywatel.

Projekt przepisów w tej sprawie 20 listopada trafił do uzgodnień międzyresortowych, opiniowania i konsultacji publicznych. To jednak dopiero początek procesu legislacyjnego, a proponowane przepisy mogą jeszcze ulec zmianie.

Czytaj więcej

11 osób zatrzymanych za wpisy chwalące sprawcę zamachu w Krakowie. Prokuratura zajęła się też Telewizją Republika

Media społecznościowe mają być w Polsce dozwolone od lat 15

Projekt ustawy o minimalnym wieku dostępu do internetowych serwisów społecznościowych (UD492) ma być odpowiedzią na rosnące obawy dotyczące wpływu mediów społecznościowych na dzieci i młodzież. Chodzi nie tylko o cyberprzemoc, hejt czy kontakt z nieodpowiednimi treściami, ale również o uzależniające mechanizmy działania platform, problemy ze snem, obniżenie samooceny i negatywne konsekwencje dla zdrowia psychicznego.

Rząd zwraca uwagę, że choć wiele serwisów już dziś określa minimalny wiek użytkownika na 13 lat, ograniczenie to w praktyce jest łatwe do obejścia. W efekcie z platform korzystają również znacznie młodsze dzieci. Przywoływane w uzasadnieniu projektu badania pokazują, że z aplikacji przeznaczonych formalnie dla osób powyżej 13. roku życia korzystają także użytkownicy w wieku 7–12 lat.

Czytaj więcej

Wielka Brytania chce zakazać dzieciom korzystania z Vinted i eBaya

Proponowane rozwiązanie jest jednoznaczne: dostęp do internetowych serwisów społecznościowych będzie możliwy dopiero po ukończeniu 15 lat. Ograniczenie ma dotyczyć platform umożliwiających użytkownikom nawiązywanie kontaktów, komunikowanie się, tworzenie profili, publikowanie materiałów i wyszukiwanie treści. Wśród przykładów wymienionych przez projektodawców znajdują się TikTok, Facebook i Instagram.

Nie oznacza to jednak automatycznego zakazu korzystania przez osoby poniżej 15 lat z innych stron internetowych. Projekt dotyczy określonej kategorii usług – serwisów społecznościowych – a nie wszystkich stron, aplikacji czy komunikatorów.

Jak będzie sprawdzany wiek użytkowników mediów społecznościowych? 

Jednym z najważniejszych elementów projektu jest sposób weryfikacji wieku. Rząd chce uniknąć sytuacji, w której platformy będą mogły żądać od użytkowników przesyłania skanów dowodów osobistych lub innych dokumentów zawierających szczegółowe dane osobowe.

Skierowany do uzgodnień międzyresortowych projekt przewiduje trzy dopuszczalne metody potwierdzania wieku:

• aplikacja mObywatel – zostanie w niej udostępniona usługa pozwalająca potwierdzić osiągnięcie wymaganego progu wiekowego;

• europejski portfel tożsamości cyfrowej – rozwiązanie przewidziane w unijnych przepisach dotyczących identyfikacji elektronicznej;

• inne zaufane rozwiązania – spełniające wymagania europejskiego rozporządzenia eIDAS i wpisane na listę prowadzoną przez ministra właściwego do spraw informatyzacji.

Czytaj więcej

Dzieci coraz gorzej radzą sobie ze stresem

Istotne jest to, że weryfikacja ma opierać się na zasadzie selektywnego przekazywania informacji. Platforma otrzyma potwierdzenie, że użytkownik ukończył 15 lat, ale nie powinna uzyskiwać informacji o jego nazwisku czy innych danych identyfikacyjnych. W założeniu ma to pogodzić dwa cele: skuteczne egzekwowanie ograniczeń wiekowych i ochronę prywatności internautów.

Projekt przewiduje również objęcie nowymi zasadami osób, które już mają konta w serwisach społecznościowych. Będą one musiały potwierdzić swój wiek w określonym terminie – zależnie od sytuacji będzie to sześć albo 18 miesięcy. Jeżeli pojawią się wątpliwości dotyczące wieku użytkownika, a nie zostaną one wyjaśnione w ciągu 14 dni, konto będzie blokowane.

Platformy społecznościowe pod nadzorem UKE. Wysokie kary za naruszenia

Za przestrzeganie nowych przepisów ma odpowiadać Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej. To na nim spocznie nadzór nad realizacją obowiązków przez operatorów serwisów społecznościowych.

Projekt przewiduje dotkliwe konsekwencje finansowe za naruszenia. Maksymalna kara może wynieść 6 proc. rocznego światowego obrotu przedsiębiorstwa. Ma to sprawić, że obowiązek weryfikacji wieku nie będzie jedynie formalnym wymogiem, który największe platformy mogłyby zignorować.

Dzieci w mediach społecznościowych. Skala problemu w liczbach

Z raportu NASK „Nastolatki” z 2025 r. wynika, że młodzi ludzie spędzają w sieci średnio 4 godziny i 59 minut w dni powszednie. Samo korzystanie z mediów społecznościowych zajmuje dziewczętom średnio 3 godziny i 49 minut dziennie, a chłopcom 2 godziny i 59 minut.

Z kolei pierwsze Ogólnopolskie Badanie Higieny Cyfrowej i Aktywności Fizycznej Młodzieży z 2026 r. pokazuje, że 61 proc. nastolatków uważa, iż spędza przed ekranami zbyt dużo czasu.

Niepokojące są również wyniki badania PISA 2025. Aż 74 proc. polskich piętnastolatków przyznało, że korzystanie z urządzeń cyfrowych rozprasza ich podczas lekcji. 62 proc. wskazało natomiast na potrzebę bycia online i odpowiadania na wiadomości w czasie zajęć szkolnych. Dla porównania średnia w krajach OECD wyniosła 44 proc.

Projektodawcy przywołują także raport NASK, według którego 28 proc. nastolatków zetknęło się z przynajmniej jedną formą przemocy w przestrzeni cyfrowej motywowanej cechami osobistymi, tożsamością lub przekonaniami.

Dane te mają uzasadniać potrzebę podjęcia działań wykraczających poza dotychczasowe rozwiązania oparte przede wszystkim na regulaminach poszczególnych platform.

Wprowadzenie takiego nadzoru oznacza również, że państwo będzie musiało dysponować narzędziami pozwalającymi oceniać, czy platformy rzeczywiście uniemożliwiają korzystanie z usług osobom niepełnoletnim.

Pozostaje pytanie o skuteczność proponowanych rozwiązań. Dzieci mogą próbować korzystać z kont założonych przez starszych znajomych lub członków rodziny. Sam mechanizm potwierdzania wieku nie rozwiąże też problemu dostępu do szkodliwych treści poza serwisami objętymi ustawą.

Rząd proponuje też zmiany w edukacji cyfrowej

Projekt nie ogranicza się do wprowadzenia granicy wieku. Jego drugą ważną częścią są zmiany dotyczące edukacji cyfrowej w przedszkolach i szkołach.

Autorzy ustawy chcą, aby zagadnienia związane z bezpieczeństwem w internecie zostały wyraźniej uwzględnione w podstawach programowych wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego. Chodzi między innymi o:

• higienę cyfrową i wpływ nadmiernego korzystania z urządzeń ekranowych na zdrowie;

• uzależnienie od mediów społecznościowych i gier komputerowych;

• cyberprzemoc, hejt i zagrożenia związane z radykalizacją;

• ochronę prywatności i danych osobowych;

• rozpoznawanie manipulacji, dezinformacji i niebezpiecznych zachowań w sieci;

• odpowiedzialne korzystanie z technologii i bezpieczne poruszanie się w przestrzeni cyfrowej.

Treści mają być dostosowane do wieku dzieci i uczniów. Minister edukacji będzie również mógł prowadzić działania informacyjne i promocyjne oraz zlecać ich realizację instytucjom edukacyjnym, organizacjom pozarządowym i innym uprawnionym podmiotom.

Czytaj więcej

Koniec mediów społecznościowych dla uczniów podstawówek. Zmiany planują na przyszły rok

To istotne uzupełnienie proponowanych ograniczeń. Rząd zakłada bowiem, że samo odsunięcie najmłodszych od mediów społecznościowych nie wystarczy. Młodzi ludzie muszą także nauczyć się rozpoznawać zagrożenia i odpowiedzialnie korzystać z internetu.

Ile będzie kosztować wprowadzenie nowych przepisów?

W ocenie skutków regulacji oszacowano, że wydatki budżetu państwa związane z realizacją ustawy wyniosą około 25,71 mln zł w ciągu dziesięciu lat. Z tej kwoty ponad 20,1 mln zł ma zostać przeznaczone na zadania Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, a około 5,7 mln zł na dostosowanie aplikacji mObywatel do nowych funkcji.

To szacunki przedstawione przez projektodawców. Ostateczne koszty będą zależały między innymi od sposobu wdrożenia systemu weryfikacji wieku i zakresu zadań organów nadzorujących.

Proponowane przepisy wpisują się w coraz szerszą międzynarodową dyskusję o granicach dostępu dzieci do mediów społecznościowych i odpowiedzialności wielkich platform internetowych. Polska chce wprowadzić ustawowy próg dostępności serwisów społecznościowych od 15 lat, a jednocześnie zobowiązać serwisy do skuteczniejszego sprawdzania wieku użytkowników.

Najważniejsze pytanie nie dotyczy jednak samej granicy wieku. Chodzi o to, czy państwo będzie w stanie wyegzekwować nowe zasady od globalnych koncernów i czy proponowane rozwiązania rzeczywiście poprawią bezpieczeństwo najmłodszych internautów.