Reklama

Szkoła nie uczy samodzielnego myślenia

Szkoła od najmłodszych klas nie zachęca dzieci do samodzielnego szukania rozwiązań

Aktualizacja: 20.10.2011 06:00 Publikacja: 20.10.2011 02:15

Szkoła nie uczy samodzielnego myślenia

Foto: Dziennik Wschodni, Jacek Świerczyński

Tak wynika z ogólnopolskiego badania umiejętności trzecioklasistów przeprowadzonego w maju przez zespół naukowców na zlecenie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.

– Dzieci dobrze radzą sobie z zadaniami, do których mogą zastosować przećwiczony wcześniej sposób rozwiązania – – mówi prof. Małgorzata Żytko z zespołu naukowców, którzy przeprowadzili badanie. – To, co jest nietypowe i odbiega od schematu, który został im przekazany na lekcji, sprawia im kłopot, mimo że mieści się w granicach ich umiejętności

Dziś CKE ogłosi wyniki badania, w którym wzięło udział 9,8 tys. z blisko 14 tys. szkół podstawowych. Eksperci sprawdzali umiejętności językowe i matematyczne trzecioklasistów, by dowiedzieć się, z jakimi kompetencjami kończą pierwszy etap edukacji. Dzieci rozwiązywały zadania sprawdzające m.in., czy potrafią skutecznie się porozumiewać oraz zastosować wiedzę w nowych sytuacjach. Wyniki nie są optymistyczne.

W części matematycznej jedynie 5,1 proc. uczniów rozwiązało wszystkie zadania. Znaczna część w ogóle nie czytała treści. Starała się za to na podstawie podanych liczb dobrać pasujące rozwiązanie albo rozwiązać zadanie, posiłkując się słowami kluczami. Jeśli np. w zadaniu padł wyraz „łącznie", to dzieci bez zastanowienia się, do czego to określenie się odnosi, dodawały podane liczby.

– Szkoła nie uczy samodzielności myślenia – stwierdza prof. Żytko. – Koncentruje się na ćwiczeniu serii typowych zadań i jak pojawia się zadanie nietrenowane albo jakaś dodatkowa liczba, to dzieci nie wiedzą, co z tym zrobić.

Reklama
Reklama

Trzecioklasiści mieli np. kłopoty z zadaniem, w którym należało obliczyć czas, jaki zajmuje praca domowa. Mimo że mieli podaną godzinę jej rozpoczęcia i zakończenia, tylko co drugi uczeń podał poprawny wynik. Najczęstszym błędem była próba obliczenia czasu w systemie dziesiętnym, a nie sześćdziesiątkowym.

Kłopot sprawiły im także proste rachunki, jeśli musieli je wykonać na nietypowych dla nich liczbach. Najgorzej jest z dzieleniem. Aż 36,1 proc. dzieci uznało np., że 88 przez 22 to 44, bo dzieliło „cyfrę przez cyfrę".

Prof. Żytko zauważa, że w podręcznikach szkolnych mało jest nietypowych zadań.

By poprawić umiejętności matematyczne, eksperci radzą m.in., by zachęcać dzieci do szukania własnej drogi rozwiązania.

Badanie umiejętności językowych pokazało, że dzieci dobrze radzą sobie z nazywaniem części mowy, potrafią wyjaśnić związki frazeologiczne. Jednak ta wiedza o języku nie przekłada się na ich umiejętności językowe. Miały problemy ze sformułowanie rozwiniętej pisemnej wypowiedzi, a także z interpretacją treści. Eksperci zalecają więc, by w szkole nie ograniczać się do pracy z tekstami podręcznikowymi, ale sięgać też do analizowania np. tekstów popularnonaukowych i zachęcać uczniów do częstszego pisania, np. petycji, wierszy.

W przypadku wszystkich badanych umiejętności gorzej wypadli uczniowie ze szkół wiejskich i z małych miasteczek.

Reklama
Reklama

– To niepokojące, bo różnice między uczniami z małych miejscowości i dużych miast jeszcze się pogłębiają w dalszej edukacji – zauważa Teresa Ogrodzińska z Fundacji Rozwoju Dzieci im. Komeńskiego.

Uczniowie z małych miejscowości mają też gorsze wyniki na sprawdzianach po podstawówce i egzaminach gimnazjalnych. – Szkoła nie pełni funkcji wspierającej rozwój dzieci z zaniedbanych środowisk – przyznaje prof. Żytko. Dodaje, że wiele innych badań pokazuje, iż na sukcesy w nauce większy wpływ niż zamożność rodziny ma zaplecze kulturalne: wykształcenie rodziców i to, czy w domu są książki.

Zdaniem prof. Łukasza Turskiego schematyczność uczenia wymuszana jest przez testy, którymi weryfikuje się wiedzę.

Edukacja
Tylko 700 absolwentów rocznie. Zainteresowanie tym kierunkiem studiów spada
Edukacja
Pisownia na nowo. Co zmieni się w polskiej ortografii od przyszłego roku?
Edukacja
Działaj i decyduj, czyli jak nauczyć młodych ludzi sprawczości
Edukacja
Komisja Etyki Reklamy: Zniżki w sklepach za oceny na świadectwie to nieetyczne praktyki
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama