Polska szkoła pełna wyzwisk, bicia i cyberprzemocy

„Rz" dotarła do najnowszego raportu Najwyższej Izby Kontroli o przeciwdziałaniu patologiom w szkołach.

NIK zbadała 25 szkół publicznych, do których chodzi 11,5 tys. uczniów. Wnioski są alarmujące: szkoły nie radzą sobie z zagrożeniami, nie potrafią ich nawet rozpoznać i nie mają wystarczającego wsparcia władz. Fiaskiem – ocenia Izba – zakończył się rządowy program „Bezpieczna i przyjazna szkoła".

Jest gorzej niż kilka lat temu – wiadomo, bo analogiczną kontrolę NIK przeprowadziła w 2007 r.

Najwięcej zachowań patologicznych występuje w gimnazjach – dotknęły 8,8 proc. uczniów (chodzi o przypadki potwierdzone w dokumentacji szkolnej). W podstawówkach – 5,5 proc., w szkołach ponadgimnazjalnych – 2,2 proc.

Niepokojąco narasta agresja. Najbardziej rozpowszechniona jest słowna – na nią wskazało 74 proc. (o 23 pkt proc. więcej niż w poprzednim badaniu) z ponad 2,3 tys. uczniów ankietowanych przez NIK i 43 proc. z tysiąca nauczycieli. Wyzwiska i wulgaryzmy są kierowane do kolegów i nauczycieli.

Rośnie też skala przemocy fizycznej – o niej mówi ponad połowa, bo 58 proc., uczniów (o 9 pkt proc. więcej niż poprzednio) i co szósty nauczyciel. Także dokumentacja szkolna mówi, że połowa odnotowanych incydentów dotyczy przejawów agresji.

Wyniki kontroli NIK nie zaskakują dr Moniki Sajkowskiej, prezesa Fundacji Dzieci Niczyje.

– „Ogólnopolska diagnoza problemu przemocy wobec dzieci" przeprowadzona w 2013 r. przez naszą fundację pokazała, że skala przemocy rówieśniczej wśród  11–17-latków jest znacząca – ponad połowa deklaruje, że doświadczyła przemocy fizycznej ze strony rówieśników. Podobny odsetek doświadcza w relacjach rówieśniczych przemocy psychicznej – zaznacza Sajkowska.

Skąd u nastolatków tyle agresji? – Wpływ na to ma być może spadek autorytetu szkoły, nauczycieli i generalnie osób dorosłych w życiu młodych ludzi. W niektórych rodzinach relacje rodzice–dzieci są słabe i powierzchowne, a skuteczne przekazywanie wartości musi się odbywać w bliskim, codziennym kontakcie – mówi dr Sajkowska. Także kwalifikacje nauczycieli bywają niewystarczające.

Z większym natężeniem występuje tzw. cyberprzemoc. „Formy są różne: od nieprzyjemnych esemesów lub e-maili przez zamieszczanie w sieci, np. na portalach społecznościowych, ośmieszających zdjęć lub filmików (happy slapping), aż po upublicznianie prywatnych materiałów, np. listów lub zdjęć ofiary" – podaje raport. Już co piąty uczeń mówi o wysyłaniu nieprzyjemnych esemesów, e-maili czy wiadomości z pogróżkami.

Szkoły wciąż słabo radzą sobie z narkotykami – uważa NIK. Uczniowie sięgają po nowe środki, w tym dopalacze i leki o działaniu uzależniającym.