Reklama

Dania znosi VAT na książki, by ratować czytelnictwo

Publikacja: 21.08.2025 15:22

Foto: Adobe Stock

Reklama

Tekst powstał we współpracy z Wydawnictwami Szkolnymi i Pedagogicznymi SA.

Dania jako jedyny kraj Unii Europejskiej nakładała dotąd najwyższą, 25-procentową stawkę VAT na książki. Teraz rząd w Kopenhadze chce to zmienić. Minister kultury Jakob Engel-Schmidt ogłosił plan całkowitego zniesienia podatku, aby powstrzymać spadek poziomu czytelnictwa i ułatwić obywatelom dostęp do literatury.

Czytaj więcej

Opinie polityczno - społeczne

Grzegorz Cygonik: Zerowy VAT na książki i czasopisma pomoże zbudować gospodarkę opartą na wiedzy

Księgarnie i biblioteki odgrywają istotną rolę społeczną, zwłaszcza w regionach wiejskich lub sła...

Zerowy VAT na książki. Dania wspiera czytelnictwo

Pomysł pojawił się w momencie, gdy sytuacja staje się coraz bardziej alarmująca. Z najnowszych badań OECD PISA wynika, że aż 24 procent duńskich piętnastolatków nie posiada podstawowych umiejętności czytania. To wzrost o cztery punkty procentowe w ciągu dekady. Eksperci ostrzegają, że jeśli trend się utrzyma, może to mieć poważne konsekwencje dla całego systemu edukacji, a w dłuższej perspektywie – także dla gospodarki.

Zniesienie VAT ma być impulsem dla rynku wydawniczego i bibliotek. Celem jest nie tylko obniżenie cen książek papierowych i cyfrowych, ale także ożywienie czytelnictwa wśród dzieci i młodzieży. Rząd planuje dodatkowo zacieśnić współpracę szkół z bibliotekami, aby młodzi Duńczycy mieli łatwiejszy dostęp do literatury.

Reklama

Czytaj więcej:

Podatki, Księgowość i Rachunkowość

O wysokości stawki VAT decyduje towar wiodący – płyta lub książka

Gdy wydawnictwo sprzedaje książki raz...

Pro

Zmiana będzie jednak kosztowna. Skarb państwa straci rocznie około 330 milionów koron, czyli równowartość 44 milionów euro. Minister Engel-Schmidt zapowiada, że skutki reformy będą uważnie monitorowane. Jeśli okaże się, że obniżki podatku nie przełożyły się na niższe ceny dla konsumentów, a jedynie zwiększyły marże wydawców, rząd nie wyklucza ponownego przemyślenia polityki.

Niski lub zerowy VAT na książki w Europie to już trend

Kopenhaga wpisuje się tym samym w szerszy europejski trend. W wielu krajach Unii książki objęte są zerową lub symboliczną stawką VAT: w Norwegii wynosi ona 0 procent, w Szwecji 6 procent, a w Finlandii 14 procent. Już w 2018 roku Komisja Europejska pozwoliła państwom członkowskim zrównać pod względem podatkowym książki papierowe i elektroniczne. Wielka Brytania zniosła VAT na e-booki w 2020 roku, choć późniejsze analizy pokazały, że ceny spadły nieznacznie – oszczędności przejęli głównie wydawcy.

Na tym tle interesująco wygląda sytuacja w Polsce. Od 2019 roku stawka VAT na książki papierowe i elektroniczne wynosi 5 procent. Mimo to polskie statystyki czytelnictwa wciąż należą do najniższych na kontynencie. Dlatego, zgodnie w wieloma zapowiedziami Ministerstwa Finansów, nadal czekamy na zniesienie VAT na książki. By odwrócić negatywne trendy – konieczne są także działania edukacyjne i promocja kultury czytania.

Czytaj więcej

Za granicą

Słowackie zamieszanie z VAT na książki. Czy Polaków czeka zerowa stawka?

Zapowiedź drastycznej podwyżki podatku VAT na książki spotkała się z ostrymi reakcjami rynku wyda...

Czy duński eksperyment zakończy się sukcesem? Wiele zależy od tego, czy rynek zareaguje zgodnie z intencjami rządu. Jeśli ceny faktycznie spadną, a sprzedaż wzrośnie, reforma może stać się przykładem dla innych państw zmagających się z kryzysem czytelnictwa.