Tekst powstał we współpracy z Wydawnictwami Szkolnymi i Pedagogicznymi SA.
Polskie szkolnictwo branżowe przechodzi kolejną dużą zmianę. Minister edukacji podpisała 22 czerwca rozporządzenie zmieniające podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego. Nowe przepisy, które wejdą w życie 1 września 2026 r., mają lepiej dostosować ofertę edukacyjną do potrzeb nowoczesnej gospodarki i rynku pracy.
Wśród nowości znalazły się zarówno zawody związane z nowoczesnymi technologiami, jak i specjalizacje odpowiadające na rosnące zapotrzebowanie w sektorze ogrodniczym, medycznym czy lotniczym.
Czytaj więcej
W ramach pierwszego etapu reform wprowadzono już nowy zawód: technika gospodarki nieruchomościami. Na tym jednak lista zmian się nie kończy.
Cyberbezpieczeństwo, optoelektronika i nowoczesne ogrodnictwo
Jedną z najbardziej oczekiwanych zmian jest wprowadzenie podstawy programowej dla zawodu technik cyberbezpieczeństwa. W dobie coraz częstszych cyberataków i rosnącego znaczenia ochrony danych specjaliści z tej dziedziny należą do najbardziej poszukiwanych pracowników na rynku.
Nowe zawody pojawią się również w branży mechaniki precyzyjnej. Uczniowie będą mogli kształcić się jako monterzy optoelektroniki, technicy optoelektronicy oraz technicy optyki okularowej. To odpowiedź na dynamiczny rozwój technologii wykorzystywanych m.in. w medycynie, telekomunikacji czy przemyśle elektronicznym.
Znaczące zmiany obejmują także branżę ogrodniczą. Powstaną nowe kierunki, takie jak asystent florystyczny, asystent ogrodniczy, agroogrodnik, ogrodnik terenów zieleni, technik agroogrodnictwa oraz technik architektury krajobrazu i arborystyki. Eksperci podkreślają, że współczesne ogrodnictwo coraz częściej łączy wiedzę przyrodniczą z nowoczesnymi technologiami, planowaniem przestrzennym i ochroną środowiska.
Zmiany również w ochronie zdrowia i lotnictwie
Nowe przepisy obejmują również aktualizację programów nauczania w zawodach związanych z ochroną zdrowia. Zmienione podstawy programowe otrzymają technik farmaceutyczny, technik ortopeda oraz technik sterylizacji medycznej.
To istotna wiadomość dla placówek medycznych, które od lat sygnalizują potrzebę lepszego dostosowania kształcenia do współczesnych standardów pracy i nowych technologii wykorzystywanych w ochronie zdrowia.
Modyfikacje obejmą także branżę lotniczą. Zaktualizowane zostaną programy dla techników awioników, techników mechaników lotniczych oraz techników lotniskowych służb operacyjnych. Rozwój sektora lotniczego i coraz większe wymagania dotyczące bezpieczeństwa sprawiają, że szkoły muszą przygotowywać absolwentów do pracy w szybko zmieniającym się środowisku technologicznym.
Transport i logistyka z nowymi kompetencjami
Zmiany nie ominą również branży transportu drogowego. Nowe podstawy programowe obejmą zawody kierowca-mechanik oraz technik transportu drogowego.
To odpowiedź na transformację sektora transportowego, w którym coraz większą rolę odgrywają nowoczesne systemy telematyczne, cyfrowe zarządzanie flotą, elektromobilność oraz rozwiązania wspierające bezpieczeństwo ruchu drogowego.
Koniec części dotychczasowych zawodów
Reforma oznacza także stopniowe wygaszanie niektórych dotychczasowych kierunków. Z wykazu podstaw programowych zostaną usunięte zawody mechanik precyzyjny, optyk-mechanik oraz technik optyk. Zmiany obejmą również zawody ogrodnik, technik ogrodnik i technik architektury krajobrazu.
Czytaj więcej
W publicznych i niepublicznych szkołach ponadpodstawowych prowadzących kształcenie zawodowe uczy się obecnie ponad 1 mln 220 uczniów i słuchaczy.
Jednocześnie zawód florysta zostanie przeniesiony ze szkoły policealnej do branżowej szkoły I stopnia. Oznacza to, że uczniowie będą mogli zdobywać kwalifikacje zawodowe wcześniej, już na etapie nauki w szkole branżowej.
Więcej możliwości zdobywania kwalifikacji
Ważnym elementem reformy jest możliwość prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych i kursów umiejętności zawodowych w kwalifikacjach wyodrębnionych w nowych lub zmienionych zawodach. Rozwiązanie to ma ułatwić przekwalifikowanie się osobom dorosłym oraz zdobywanie dodatkowych kompetencji przez pracowników już obecnych na rynku pracy.
Wyjątek stanowią zawody z branży opieki zdrowotnej, dla których takich kursów nie przewidziano.
Od kiedy zmiany?
Większość nowych i zmienionych podstaw programowych zacznie obowiązywać od 1 września 2026 r. w klasach pierwszych szkół prowadzących kształcenie zawodowe, a w szkołach policealnych – od pierwszego semestru nauki.
Później, bo dopiero od 1 września 2029 r., wejdzie w życie podstawa programowa dla zawodu technik aranżacji florystycznych.
Podpisane przez ministra edukacji rozporządzenie oczekuje obecnie na publikację w Dzienniku Ustaw.
